ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 119



                                               

گاه‌شمار تاریخ طبیعی

گاه‌شمار تاریخ طبیعی به بررسی وقایع مهم کیهان‌شناسی، زمین‌شناسی و زیست‌شناسی از آغاز شکل‌گیری گیتی تا ظهور انسانها می‌پردازد. در این گاه‌شمار Ma از واژهٔ megaannum یا مگا-سال واحدی از زمان است که یک میلیون ۱۰ ۶ سال را دربر دارد.

                                               

هنر پیشاتاریخ

آثار و جلوه‌های هنری در ایران به دوره نوسنگی در حدود هزاره هشتم پیش از میلاد باز می‌گردد. نمونه‌هایی از قدیمی‌ترین آثار به جای مانده از این دوران را می‌توان در مکانهای نوسنگی خصوصاً در غرب زاگرس یافت. شکل و آذین‌بندی سفالینه‌ها در مناطق گوناگون ف ...

                                               

اخترشناسی در سده‌های میانه اسلامی

اخترشناسی در سده‌های میانهٔ اسلامی دانشی بس‌گیرا در سده‌های میانه در کشورهای اسلامی بوده‌است و این علم نزد مسلمانان به‌طور گسترده نُجوم ، هیئت و علم فَلَک نامیده می‌شده‌است. این علم، شامل پیشرفت‌های ساخته شده در جهان اسلام به ویژه در عصر طلایی اس ...

                                               

درگاه: اخترشناسی/رده‌ها و موضوعات

                                               

درگاه: اخترشناسی/نوشتارها

                                               

اسطرلاب

اُسطُرلاب ؛ اَسْترُن ، ستاره + لامبانِئین ، گرفتن)، ،، از ابزارهای قدیم نجوم و طالع‌بینی است. اسطرلاب وسیله‌ای در نجوم رصدی بوده و اکنون بیشتر برای کاربردهای آموزشی بکار می‌رود. اسطرلاب رایج و معمولی دستگاه و صفحه مدور فلزی است که از جنس برنز یا ...

                                               

المجسطی

المجسطی یا مجسطی یا مجستی برترین نوشته بطلمیوس است. این کتاب سیزده مقاله ریاضی و نجومی دارد و دربردارنده نظریهٔ نامدار بطلمیوس درباره جابجایی ستاره‌ها و سیارات است. این کتاب در حدود سال ۱۵۰ میلادی نگاشته شده است.

                                               

انجمن نجوم ایران

انجمن نجوم ایران یکی از انجمن‌های علمی ایران در علوم پایه است که در راستای گسترش دانش نجوم در ایران، ۲۷ خرداد ۱۳۷۵، موفق به دریافت پروانه تأسیس شد و ۳ آذر ۱۳۷۵ به شماره ۹۲۲۶ ثبت شد. هم‌اکنون سعداله نصیری رئیس هیئت مدیره و حبیب خسروشاهی نایب رئیس ...

                                               

انوما انو انلیل

انوما انو انلیل مجموعه‌ای بزرگ از ۶۸ یا ۷۰ لوح است که به ستاره‌بینی بابلی‌ها مرتبط است. در این مجموعه گزارش‌های بسیار زیادی از رصد پدیده‌های آسمانی و نیز جوی ثبت و ارتباط آن با احوال شاه بررسی شده است. معنی لغت یه لغت این عبارت "هنگامی که خدایان ...

                                               

تاریخ نگریستن به مریخ

تاریخ ثبت شده از درنگریستن سیاره مریخ به دوران ستاره شناسان مصر باستان در هزاره دوم قبل از میلاد بازمی‌گردد. یادداشت‌های ستاره‌شناس چینی دربارهٔ حرکات مریخ قبل از تأسیس دودمان ژو ظاهر شد. مشاهدات مفصل دربارهٔ موقعیت مریخ توسط اخترشناسان بابل انجا ...

                                               

تعریف سیاره

از زمانی که واژهٔ سیاره توسط یونانیان باستان ابداع شد، در حوزهٔ خود شامل مصادیق گسترده‌ای از اجرام آسمانی بوده‌است. ستاره‌شناسان یونان باستان لفظ آستِرِس پِلَنِتای یا "ستاره‌های سرگردان" را برای اجسامی که ظاهراً در آسمان جابه‌جا می‌شدند، به کار ب ...

                                               

حلقه‌دار

حَلقه‌دار یا استرلاب گوی‌شکل گونه‌ای از استرلاب است که حلقه‌هایی فلزی و متداخل دارد و در منابع عربی از آن با نام ذات‌الحِلَق یا اسطرلاب الکری یاد می‌کنند. دانشمندان قدیم ایران این ابزار رصد ستاره‌شناسان را این‌گونه تعریف کرده‌اند: مجموع حلقه‌های ...

                                               

بشر در ماه

مرد در ماه یا بشر در ماه ، کتابی است که نویسندهٔ آن فرانسیس گادوین ، روحانی و اسقف کلیسای انگلستان در توصیف یک "سفرِ اکتشافی تخیلی" در اواخر ۱۶۲۰ میلادی نوشته‌است. تا مدت‌ها تصور می‌رفت که این نوشته یکی از آثار اولیهٔ او باشد، در حالی که امروز به ...

                                               

درباره گردش افلاک آسمانی

دربارهٔ گردش افلاک آسمانی یا انقلاب کرات آسمانی نام کتابی است که نیکلاس کوپرنیک ، ستاره‌شناس لهستانی عصر رنسانس دربارهٔ نظریه خورشید مرکزی منظومه شمسی نگاشت. در این کتاب نظریهٔ خورشید مرکزی به جای نظریه زمین مرکزی بطلمیوس پیشنهاد شد. این کتاب نخس ...

                                               

زمین کروی

نظریهٔ زمین کروی یا گرد به زمان یونانیان باستان بازمی‌گردد. تمدن یونان در حدود سال ۵۰۰ قبل از میلاد ظهور یافت و در طول هزار سال بعد، کمک بزرگی به ستاره‌شناسی نمود. ابتدا، در قرن ششم قبل از میلاد یونانیان دریافتند که زمین کروی است و فیثاغورث دانشم ...

                                               

زیج

این الگو در جای مناسبش قرار نگرفته. الگو متعلق به صفحهٔ بحث است: بحث:زیج. در ستاره‌شناسی گذشته، مجموعه‌ای از جدول‌ها که مقادیر کمیت‌هایی که برای تعیین موضع سیاره‌ها به کار می‌رفته، در آن درج می‌شده‌است زیج یا زیگ می‌گفتند. واژه زیج، عربی واژه فار ...

                                               

ساعت نجومی

یک ساعت نجومی یک ساعت با مکانیسمهای خاص و صفحات مدرج است و برای نشان دادن اطلاعات نجومی از جمله موقعیت های نسبی خورشید، ماه، صورت های فلکی منطقةالبروج، و گاهی اوقات سیارات بزرگ استفاده میشود. نوع دیگری از ساعت نجومی وجود دارد که در اصل رله ساعت ن ...

                                               

ساعت نجومی پراگ

ساعت نجومی پراگ یک ساعت نجومی متعلق به دوران قرون وسطی، واقع در پراگ، پایتخت جمهوری چک، است. این ساعت سومین ساعت نجومی قدیمی جهان است و قدیمی‌ترین ساعت از این دست است که هنوز کار می‌کند. این ساعت در سال ۱۴۱۰ میلادی ساخته شد.

                                               

ستارگان ثابت

ستارگان ثابت اجرام آسمانی هستند که به نظر می‌رسد نسبت به سایر ستارگان در آسمان شب حرکتی ندارند، بنابراین ستارگان ثابت شامل همه ستاره‌ها به جز خورشید می‌شوند. یک سحابی یا سایر اجرام ستاره‌مانند را نیز می‌توان ستاره ثابت خواند. در اخترشناسی یونان ب ...

                                               

ستاره‌شناسی در ایران باستان

اصطلاحات ستاره‌شناسی در پارسی میانه: ستَویس یا سَدویس: به ظن قوی نام ستاره سهیل تیشتَر و روزآهنگ: نام ستاره شِعرای یَمانی شباهنگ: نامهای سیاره زهره در زبان عامیانه دیگپایه: صورت فلکی شَلیاق هَشتبَر: صورت فلکی تَنَیُّن، اژدها موشپر و موشپار و موشپ ...

                                               

ستاره‌شناسی نوین

ستاره‌شناسی نوین کتابی به زبان لاتین اثر ستاره‌شناس آلمانی یوهانس کپلر است که در سال ۱۶۰۹ میلادی چاپ شد و شامل ده سال مطالعات او در باب حرکت مریخ است. این اثر یکی از مهمترین کتب تاریخ اخترشناسی و انقلاب علمی به‌شمار می‌رود و نقش مهمی در تثبیت نظر ...

                                               

سدس

سُدس از ابزارهای ستاره‌شناسی برای اندازه‌گیری ارتفاع ستاره‌ها یا سیاره‌ها است. سُدس یکی از ابزارهای اصلی رصدخانه‌ها پیش از اختراع تلسکوپ بود. سُدس معمولاً به‌شکل کمانی از دایره یک‌ششم دایره ساخته می‌شد. هرچه شعاع این کمان بزرگ‌تر بود اندازه‌گیری ...

                                               

شناسایی نپتون

وجود سیاره نپتون پیش از این‌که به‌طور مستقیم مشاهده شود، به وسیلهٔ ریاضی پیش‌بینی شده‌بود. طبق محاسبات اوربن لو وریه، مشاهدات تلسکوپی توسط یوهان گوتفرید گاله در رصدخانه برلین در شب ۲۳–۲۴ سپتامبر ۱۸۴۶ بر وجود یک سیاره بزرگ دلالت می‌کرد. این یک لحظ ...

                                               

فرضیه سحابی

فرضیه سحابی نظریهٔ غالب اولیه در میان دانشمندان در خصوص ایجاد منظومهٔ شمسی، بر این اساس که سیاره‌ها از ابر غباری شکل گرفته‌اند که حول خورشید جوان به آهستگی در چرخش بوده‌است. بعداً در سال ۱۹۰۰، توماس چراودر چمبرلین و فارست ری مالتون تصور کردند ستا ...

                                               

فلک تدویر

فلک تدویر ، در نظام بطلمیوسی به دایره‌ای فرضی گفته می‌شود که مرکزش روی مدار فرضی سیاره قرار دارد و سیاره روی آن نیز حرکت می‌کند. مفهوم فلک تدویر برای رفع اشکال مدل زمین‌مرکزی بطلمیوسی ابداع شد که در توضیح حرکات رجوعی سیاره‌ها ناتوان بود.

                                               

فهرست ستاره‌شناسان

                                               

کره‌های آسمانی

کره‌های آسمانی یا گوی ‌های آسمانی موجودیت‌های بنیادین مدلهای کیهان‌شناسی هستند که توسط افلاطون، اودوکسوس کنیدوسی، ارسطو، بطلمیوس، کوپرنیک و دیگران ارائه شدند. در این مدلها حرکت ظاهری ستارگان ثابت و سیارات این‌گونه توضیح داده می‌شود که ستارگان و س ...

                                               

نیکلاس کوپرنیک

نیکلاس کوپرنیک ‏ ستاره‌شناس، ریاضیدان و اقتصاددانی لهستانی-آلمانی بود که نظریه خورشید مرکزی منظومه شمسی را گسترش داد و به صورت علمی درآورد. وی پس از سال‌ها مطالعه و مشاهده اجرام آسمانی به این نتیجه رسید که بر خلاف تصوری که کلیسا پشتیبان آن بود زم ...

                                               

گاه‌شماری مایا

گاهشماری مایا ، یکی از تقویم و گاهشماری‌های رایج در میان اقوام آمریکای مرکزی و جنوبی یعنی مایاها بود. مایاها سه نوع تقویم را بیشتر استفاده می‌کردند که شامل سالنامهای مقدس۲۶۰روزه، هاآب یا سال مبهم ۳۶۵روزه و تقویم کامل ۵۲ ساله است. علاوه بر اینها، ...

                                               

گفتگو در باب دو نظام عمده عالم

گفت‌وگو در باب دو نظام عمده عالم نام یک کتاب مهم در تاریخ علم است. این کتاب اثر گالیلئو گالیله است که در ۲۲ فوریه ۱۶۳۲ به فردیناند دوم مدیچی تقدیم شد. و شامل بحثی در باب قیاس سیستم جهانی کوپرنیک با دیدگاه سنتی بطلمیوس است. این کتاب مدت زیادی ممنو ...

                                               

گنبد آسمان

گنبد آسمان در اخترشناسی کتاب مقدس گنبدی جامد و بسیار بزرگ است که بالای اتمسفر قرار دارد. در تورات کتاب پیدایش خداوند گنبد آسمان را خلق کرد تا آب‌های مافوق زمین را از آب‌های زیرین جدا کند. لغت فرمامنت انگلیسی شدهٔ لغت لاتینی فرمامنتیوم است که در و ...

                                               

نام روزهای هفته

نام روزهای هفت روز هفته در بسیاری از زبان‌ها از نام کلاسیک سیاره در طالع بینی یونانی مشتق شده است.در برخی از زبان های دیگر، روزها از روی نوشته های الهی خدایان فرهنگ منطقه مربوط نام گذاری شده است و هر کدام از آنها با یکشنبه و دوشنبه شروع میشود. در ...

                                               

نظریه خورشیدمرکزی

مدل خورشیدمرکزی یک مدل نجومی است که در آن زمین و سایر سیارات به دور خورشید نسبتاً ثابت در مرکز منظومهٔ خورشیدی می‌گردند. این مفهوم برخلاف آنچه در اینجا نامیده‌شده، نظریه نیست، بلکه مدل است. از نظر تاریخی، مدل خورشیدمرکزی در تقابل با مدل زمین‌مرکز ...

                                               

نظریه زمین‌مرکزی

نظریه زمین مرکزی توضیح حرکت سیارات را با دشواریهای بزرگی مواجه کرد. حرکت سیارات در واقع مانند حرکت خورشید و ماه در آسمان یکنواخت نیست و گاهی تندتر و گاهی کندتر انجام می‌شود. گاهی نیز این حرکات بازگشتی هستند. بطوری که مدار سیارات در آسمان به صورت ...

                                               

نظریه مرکزیت کوپرنیک

نظریه مرکزیت کوپرنیک نظریه نجومی است که در سال ۱۵۴۳ میلادی توسط نیکلاس کوپرنیک ستاره‌شناس لهستانی-آلمانی مطرح شد. نظریه خورشید محوری، انقلاب فکری بزرگی بود زیرا هم با اصول پذیرفته شده نجوم بطلمیوسی در تعارض بود و هم با نص کتاب مقدس مسیحیان. در سا ...

                                               

نماد مارس

                                               

نماد ونوس

                                               

اسکندر مقدونی

اسکندر سوم مقدونیه ، معروف به اسکندر بزرگ یا اسکندر کبیر ، پادشاه بخش مقدونیه در یونان باستان بود. او در سال ۳۵۶ ق م در شهر پلا متولد شد و تا سن ۱۶ سالگی تحت تعلیم ارسطو قرار داشت. اسکندر توانست تا پیش از رسیدن به سن سی‌سالگی یکی از بزرگ‌ترین امپ ...

                                               

بردیا

بَردیا ، پسر کوروش بزرگ هخامنشی و برادر کوچک‌تر کمبوجیه دوم بود. احتمالاً وی سومین پادشاه هخامنشیان بوده‌است. مرگ بردیا، برای مورخین ایران باستان، ماجرایی پیچیده گشته‌است، برخی از مورخین ادعا می‌کنند که شخصیت تاریخی گئومات مغ، شخصیتی جعلی است که ...

                                               

بور ساگاله

بور-ساگاله یکی از شناخته شده‌ترین لیموهای "لیست لیموهای آشوری" است. متون آسوری می‌گویند که در سالی که به نام فرد مزبور است، کسوفی روی داده، دلیل شهرت این سال در تاریخ آشور و به‌طور کلی در تاریخ خاور نزدیک باستان هم، وقوع این کسوف است که اصطلاحاً ...

                                               

پوشاک در جهان باستان

پوشش در مصر باستان انگلیسی: Clothing in ancient Egypt ‎ بیش از هزار سال است که تغییر نکرده‌است. مصریان باستان لباس اندکی می‌پوشیدند. مردان و زنان از طبقات پایین‌تر جامعه، معمولاً با سینه و پای برهنه تردد می‌کردند و تنها کمربندی ساده در اطراف کمر ...

                                               

تاریخ باستان کمبریج

تاریخ باستان کمبریج ، کتابی جامع است در زمینهٔ تاریخ باستان. سری نخست این کتاب تاریخ شامل دوازده جلد، از سوی جی.بی. بری برنامه‌ریزی شده و بین سال‌های ۱۹۲۴ تا ۱۹۳۹ به انتشار رسید. سری دوم، که به‌روزشده و بازبینی‌شده سری نخست بود ابتدائاً در سال ۱۹ ...

                                               

تمدن بابل

بابل یکی از تمدن‌های باستانی حوزهٔ میان‌رودان است. بابل در میان‌رودان در حوضهٔ رود فرات قرار داشت. مرکز این تمدن باستانی، شهر بابل بود که امروزه بقایا و آواره‌های به جا مانده از این شهر را تقریباً در ۸۸ کیلومتری جنوب بغداد امروزی و نزدیک شهر حله ...

                                               

جنگ‌های اشکانیان و رومی‌ها

جنگ‌های اشکانیان و رومی‌ها زنجیره ای از درگیری‌های بین امپراتوری اشکانی و رومیان بود. این اولین دوره از جنگ‌های ۷۱۹ ساله ایران و روم بود. تهاجم اولیه رومی‌ها در برابر اشکانیان به ویژه در جنگ حران دفع شد. در جنگ غیرنظامی آزادی‌خواهان روم در قرن او ...

                                               

جنگ‌های ایران و روم

جنگ‌های ایران و روم اشاره به مجموعه‌ای از نبردها و کشمکش‌ها میان قدرت‌های جهان رومی-یونانی و جهان ایرانی بود که برای حدود هفت قرن دنیای متمدن روزگاران باستان را تحت تأثیر خود قرار داده بود. این جنگ‌ها با نخستین برخورد نظامی ایرانیان و رومیان در د ...

                                               

جنگ‌های گالی

اصطلاح جنگ گالی اشاره دارد به نبردهایی از سوی جمهوری روم برای منقاد کردن قبایل مناطقی که امروزه شامل فرانسه ، بلژیک، لوکزامبورگ، و بخشی از سوئیس، هلند و آلمان می‌شدند. این نبردها توسط ژولیوس سزار از ۵۸ تا ۵۰–۵۱ قبل از میلاد رهبری شدند و حوادث آن‌ ...

                                               

خاور نزدیک باستان

خاور نزدیک باستان گهوارهٔ کهن‌ترین تمدن‌ها و دربرگیرندهٔ خاورمیانهٔ کنونی، میان‌رودان ، مصر باستان، ایران باستان ، آناتولی، سرزمین کوهستانی ارمنستان، شام، قبرس و شبه‌جزیره عربستان می‌باشد. مطالعات مربوط به این برهه در زمینه‌های باستان‌شناسی خاور ...

                                               

خودکشی پیش از قرون وسطی

خودکشی پیش از قرون وسطی رواج داشته‌است. مردم در طول تاریخ دلایل و روش‌های گوناگونی برای ارتکاب خودکشی داشته‌اند. از آنجا که گرفتن جان خود از نظر علم اخلاق بسیار بحث‌برانگیز است، دیدگاه‌های متفاوتی نیز در این زمینه ارائه شده‌است. با آنکه ممکن است ...

                                               

دوازده ایزد المپ‌نشین

دوازده ایزد المپ‌نشین یا المپ‌نشینان در اساطیر یونان، ۱۲ تن بودند که پس از سرنگونی تیتان‌ها در قله المپ، مرتفع‌ترین قلهٔ یونان به حکومت پرداختند. هر چند ایزدان به نقاط دور سفر می‌کردند، همیشه به وطن خود واقع در فراسوی ابرهای المپ برمی‌گشتند. از ا ...

                                               

دوران پیشاکلمبی

دوران پیشا-کُلُمبی به برهه‌ای از تاریخ قاره آمریکا اطلاق می‌شود که هنوز مردم اروپایی به این قاره وارد نشده بودند. عبارت پیشاکلمبی به دوران پیش از کشف قاره آمریکا توسط کریستف کلمب اشاره دارد. این دوران گاهی فقط برای عصر زندگی سرخپوستان آمریکا، پیش ...

Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →