ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 138



                                               

بیماری روانی

بیماری روانی به گروهی از بیماری‌ها گفته می‌شود که با تأثیر بر تفکر و رفتار٬ باعث ایجاد ناراحتی برای فرد مبتلا یا ایجاد ناتوانی در وی می‌شوند. علت بیماری‌های روانی به خوبی شناخته شده نیست ولی آنچه مسلم است این است که عوامل ژنتیک، استرس‌های مختلف و ...

                                               

پایگاه اجتماعی

پایگاه اجتماعی اصطلاحی است که در جامعه‌شناسی و فلسفه سیاسی به تفاوت‌های میان احزاب و گروه‌های اجتماعی از نظر احترام یا اعتبار اجتماعی اطلاق می‌گردد. پایگاه اجتماعی به ارزیابی‌های ذهنی افراد از اختلافات اجتماعی بستگی دارد و همیشه از درآمد و دارایی ...

                                               

پدرسالاری

پدرسالاری ، نوعی نظام اجتماعی و نظام دودمانی است که در آن پدر یا مسن‌ترین فرد ذکور طایفه، سرپرستی طایفه را بر عهده دارد. گاه به جای واژهٔ "پدرسالاری" از واژهٔ "مردسالاری" نیز استفاده می‌شود، اما در بعضی از موارد تفاوت اندکی بین این دو واژه قائل م ...

                                               

تابو

تابو یا پَرهیزه آن دسته از رفتارها، گفتارها یا امور اجتماعی است که برطبق رسم و آیین یا مذهب، ناپسند، ممنوع و نکوهش‌پذیر است. برای نمونه نام بردن از اندام تناسلی در محافل رسمی در بسیاری از اقوام جهان یک تابو است.

                                               

تاثیر انتظارات

گاه رخ دادن چیزی را نه نتیجه روند طبیعی، بلکه نتیجه تلقین آن موضوع به خود یا نتیجه انتظارات قبلی فرد می‌دانند. زمانی که تلقین موضوعی به خود یا دیگران باعث تغییر ناخودآگاه رفتار فرد و محقق شدن آن موضوع در آینده شود صحبت از تاثیر انتظارات می‌شود. ب ...

                                               

تاریخ جامعه‌شناسی

علم جامعه‌شناسی در قرن ۱۸ و ۱۹ میلادی به وجود آمد اگر چه از سنت خردگرایی موجود که در ابتدا توسط فلاسفه یونان باستان بنا شده بود بهره جسته‌است. کلمه sociologie توسط فیلسوف فرانسوی اگوست کنت ابداع شد، هر چند او به وجود آورنده این رشته علمی به حساب ...

                                               

تبعیض

تبعیض در اصطلاح دانش جامعه‌شناسی، موقعیتی است که افراد در برابر نقش‌ها و موقعیت‌های برابر از مزایای اجتماعی نابرابر برخوردار می‌شوند و برخی بر دیگران و بدونِ برتری داشتن، برتری داده می‌شوند. هم‌چنین حالتی که ویژگی‌ها و معیارهای انتسابی مبنای توزی ...

                                               

تبعیض تحصیلی

تبعیضِ تحصیلی گونه‌ای از تبعیض است که در آن گروه‌های خاصی از افراد از حقوقِ تحصیلی مساوی با دیگر بخش‌های جامعه برخوردار نیستند. تبعیض تحصیلی می‌تواند بر اساس قومیت، ملیت، سن، جنسیت، نژاد، شرایط اقتصادی، معلولیت و مذهب باشد. این رفتار به‌عنوانِ نق ...

                                               

تحرک اجتماعی

تحرک اجتماعی یا پویندگی اجتماعی اصطلاحی در دانش جامعه‌شناسی است که به حرکت افراد و گروه‌ها بین موقعیت‌های اجتماعی و اقتصادی مختلف اطلاق می‌شود. تحرک عمودی به معنای حرکت به بالا یا پایین نردبان اجتماعی و اقتصادی است. افرادی که دارایی، درآمد، یا پا ...

                                               

تش

درطوایف مختلف بختیاری هر تیره به چند تش تقسیم می‌گردد. تـَش، واحدی است ذهنی چون در یک لحظه زمانی شاخه‌های مختلف آنکه به اولاد شهرت دارند قابل رؤیت نیستند سرپرستی هر تش را فرد کاردان و فعال، از همان تَش به‌عهده دارد که به ریش‌سفید مشهور است. معمول ...

                                               

تغییر اجتماعی

تغییرات اجتماعی عبارت است از پدیده‌های قابل رؤیت و قابل بررسی در مدت زمانی کوتاه به صورتی که هر شخص معمولی نیز در طول زندگی خود یا در طول دورهٔ کوتاهی از زندگی اش می‌تواند یک تغییر را شخصاً تعقیب نماید، نتیجه قطعی اش را ببیند یا نتیجهٔ موقتی آن ر ...

                                               

تفرقه بینداز و حکومت کن

تفرقه بینداز و حکومت کن مثل معروفی است که به فیلیپ دوم مقدونی پدر اسکندر مقدونی نسبت داده شده و پس از او توسط ژولیوس سزار و ناپلئون بناپارت به عنوان یک استراتژی مورد استفاده بوده و البته موارد استفاده این استراتژی در طول تاریخ بسیار است. این استر ...

                                               

تقلب

تقلب نوعی از دروغ، کلاه‌برداری و حیله‌گری است که باعث ایجاد برتری ناعادلانه متقلب بر دیگران می‌شود. تقلب گونه‌ای از نقض قانون است. در قانون و حقوق کمتر از واژه تقلب استفاده می‌شود و بیشتر به عنوان کلاه‌برداری و فساد نام برده می‌شود. در دنیای ورزش ...

                                               

تنبیه

تنبیه در لغت به معنی بیاگاهانیدن، بیدار گردانیدن، واقف کردن بر چیزی، و در روان‌شناسی، به هر گونه محرک بیزارکننده‌ای گفته می‌شود که در کاهش نیروی پاسخ برابر با آن، اثر فوری اما موقتی داشته باشد. تنبیه تحریکی است که به خاطر انجام رفتاری خاص، از طرف ...

                                               

توانبخشی (کیفرشناسی)

توانبخشی به روند بازآموزی افرادی گفته می‌شود که مرتکب بزه شده‌اند. استفاده از رویکردهای روانشناسانه برای بازآموزی به این افراد با هدف یکپارچه‌سازی اجتماعی و بازگشت دوباره‌شان به جامعه جزو اهداف این رویکرد است.

                                               

توسعه فرهنگی

مفهوم توسعه فرهنگی عبارت است از دگرگونی که از طریق تراکم برگشت ناپذیر عناصر فرهنگی در یک جامعه معین صورت می‌پذیرد و بر اثر آن، جامعه کنترل مؤثرتری را بر محیط طبیعی و اجتماعی اعمال می‌کند. اصطلاح توسعه فرهنگی اولین بار توسط یونسکو در دهه ۱۹۸۷ تا ۱ ...

                                               

جامعه باز

جامعه باز توسط هانری برگسون و پس از آن توسط کارل پوپر فیلسوف اتریشی و انگلسی مطرح شده‌است. در جوامع باز، دولت مدعی است پاسخگو است و دارای مکانیسم‌های سیاسی شفاف و قابل انعطاف است. طرفداران این نظریه مدعی هستند که این جامعه در تقابل با جامعه بسته ...

                                               

جامعه بسته

جامعه بسته مفهومی است که در برابر جامعه باز و آزاد به کار می رود. جامعه باز به ویژه توسط کارل پوپر مطرح شده‌است. جوامع بسته در پیرامون یک ایدئولوژی رسمی که حقیقتی یکه و نهایی و غیرقابل پرسش تلقی می‌شود شکل می‌گیرند. برعکس، در جوامع باز، دولت پاسخ ...

                                               

جامعه‌شناسی احساسات

جامعه‌شناسی احساسات یکی از رشته‌های زیر شاخه جامعه‌شناسی است که تلاش می‌کند با استفاده از نظریات و تکنیک‌های جامعه‌شناسی، احساسات انسان را مطالعه کند. در یک نگاه کلی جامعه‌شناسی به عنوان پاسخی برای تأثیرات منفی مدرنیزاسیون به وجود آمد و حتی می‌شو ...

                                               

جامعه‌شناسی ادبیات

جامعه‌شناسی ادبیات یکی از رشته‌های زیر شاخه جامعه‌شناسی است که به بررسی تولید اجتماعی ادبیات و پیامدهای اجتماعی آن می‌پردازد.

                                               

جامعه‌شناسی اسپرانتو

از جمله آثار علمی شاخص در حوزه جامعه‌شناسی اسپرانتو می‌توان به کتاب‌های حلقهٔ خانواده La rondo familia به قلم نیکولا راشیچ Nikola Rašić به سال ۱۹۹۴، پژوهشی جامعه‌شناختی بر جنبش اسپرانتو Sociologia esploro de e-movado به قلم دکتر زبیگنیو گالور Zbi ...

                                               

جمعیت

به مجموعه افرادی از یک گونه که در یک مکان و زمان زندگی می کنند جمعیت گفته می شود به تعداد این افراد می گویند جمعیت های مختلف می توانند با یکدیگر روابط زیستی برقرار کنند این روبط می تواند به طور مستقیم دو جمعیت را درگیر کند مثلا شکار و شکارچی و یا ...

                                               

جنبش اجتماعی

جنبش اجتماعی در اصطلاح دانش جامعه‌شناسی، هرگونه کوشش جمعی برای پیش‌برد منافع مشترک، یا تأمین هدف اصلی از طریق عمل جمعی خارج از حوزهٔ نهادهای رسمی است. اندازهٔ جنبش اجتماعی بستگی به تعداد اعضای آن جنبش دارد؛ جنبش‌های اجتماعی کوچک، جنبش‌هایی هستند ...

                                               

چندزنی

چندزنی، در بسیاری از گونه‌های زیستی دیده می‌شود؛ و دلایل تکاملی خاصی برای آن وجود دارد. چندزنی این مزیت فرگشتی را برای جنس مذکر دارد که شانس تولید مثل او را بیشتر می‌کند، زیرا جنس مذکر در مقایسه با جنس ماده، انرژی بسیار کمتری را برای تولید مثل مص ...

                                               

چندهمسری

چندهمسری یا چندکامی وضعیتی است که در آن زن یا مرد بیش از یک همسر دارند. چندهمسری شامل دو نوع چندزنی و چندشوهری می‌شود. چندزنی حالتی است که در آن مرد در یک زمان با چند زن ازدواج کند. چندشوهری حالتی است که زن به‌طور هم‌زمان دو شوهر یا بیشتر داشته ب ...

                                               

حوزه عمومی

حوزه عمومی که سپهر عمومی ، عرصه عمومی و گستره همگانی هم نامیده شده امکانی در زندگی جمعی انسان‌هاست که با تحقق آن، افراد جامعه می‌توانند از طریق یکدیگر به سخن آیند و با مفاهمه به امر عمومی توجه کنند، و آن را مورد بحث و گفتگو قرار دهند. در حوزه عمو ...

                                               

خرده‌بورژوازی

خُرده‌بورژوازی به یک طبقهٔ اجتماعی گفته می‌شود که شامل دهقانان مستقل و بازرگانان کوچک می‌شود. این طبقه به طور کلی از مواضع سیاسی-اقتصادی بورژواهای بلندپایه تبعیت می‌کنند و سعی در تقلید از اخلاقیات بورژوایی و معرفی خود به آن بورژوا دارند. خرده‌بور ...

                                               

خویشاوندی

در جوامع انسانی به پیوندهای ژنتیکی یا سببی ، یا بر اساس تعلق به گروهی خاص و قبول پایگاه اجتماعی خاص) خویشاوندی می‌گویند. رابطهٔ خویشاوندی، رابطهٔ تنها زیستی یا بیولوژیکی نیست، بلکه بر اساس روابط اجتماعی و قوانین شرعی و عرفی تعریف و تعیین می‌شود. ...

                                               

دستکاری روان‌شناختی

دستکاری روان‌شناختی نوعی از تأثیر اجتماعی است که هدف آن تغییر رفتار یا ادراک دیگران بویژه عوام از طریق تاکتیک‌های غیرمستقیم، فریبکارانه یا ناشایست است. با پیشبرد منافع دستگیرنده، غالباً با هزینه دیگری، چنین روش‌هایی می‌تواند سوء استفاده و شیطنت ت ...

                                               

دگرجنس‌گراسالاری

دگرجنس‌گراسالاری به مجموعه‌ای از اعتقادها، رفتارها، جهت‌گیری، و تبعیض به نفع گرایش و روابط جنسی دگرجنس‌گرایانه گفته می‌شود که بر پیش‌فرضِ برتر بودن دگرجنس‌گراها و دگرجنس‌گرایی شکل گرفته است. این تصور که مردم همه دگرجنس‌گرا هستند مگر اینکه خلافش ث ...

                                               

دورویی

دورویی یا نفاق یا دوزبانی در اصل به معنای مخالفت ظاهر با باطن است. مُنافِق یا دورو یا دوچهره کسی است که در آشکار دعوی مسلمانی و ایمان کند و در نهان کفر ورزد. کسی که به زبان اظهار ایمان کند و کفر را در قلب خود نهان دارد. نفق در لغت به معنی "راه زی ...

                                               

دوستی

دوستی اصطلاحی است که برای توصیف رابطه همیارانه میان دو یا چند تن به‌کار می‌رود که به هر یک از ایشان، دوست یا رفیق گفته می‌شود. رابطه دوستانه معمولاً شامل درک دوجانبه، احترام و محبت نیز هست.

                                               

رفتار جمعی

رفتار جمعی رفتاری است عاطفی که بر اثر وضع یا حادثه‌ای از شخص یا اشخاصی سر می‌زند و بر اثر واگیری اجتماعی به دیگران منتقل می‌شود و در نتیجه گروه کمابیش متجانسی به وجود می‌آید. شکل این انتقال و ارتباط، ممکن است یک مکالمه یا یک ارتباط یک‌سویه باشد. ...

                                               

رهبری سازمان

رهبری یکی از پنج وظیفه اصلی مدیران محسوب می‌شود. رهبری یعنی هنر نفوذ بر زیردستان به نحوی که آن‌ها به‌صورت داوطلبانه و از روی رغبت فعالیت‌های از پیش تعیین‌شده‌ای را در چارچوب اهداف معینی انجام دهند. برخی از صاحب‌نظران، رهبری را یکی از وظایف مدیران ...

                                               

رهبری کاریزماتیک

کاریزماتیک در اصطلاح سیاست؛ به حکومت مبتنی بر فرمان‌برداری غیرعادی و استثنایی از یک فرد به خاطر تقدس دینی و الگو بودن وی می‌باشد.

                                               

سالمندی

سالمندی به مقطع سنی بالاتر از ۶۵ سال اشاره دارد و بنابراین بخش پایانی چرخهٔ حیات انسان است. افراد سالمند قابلیت‌های تجدید قوای محدودی دارند و بیش از دیگر بزرگسالان در معرض بیماری، سندرمها و کسالت هستند. علم پیری‌شناسی به مطالعهٔ پزشکی روند پیری، ...

                                               

سانترالیسم

سِنترالیسم یا تمرکزگرایی نوعی نظام حکومتی است که در آن همه امور کشور از یک مرکز رهبری می‌شود، برخلاف کشورهایی که به صورت فدرالی یا حکومت‌های ایالتی و ولایتی اداره می‌شوند. در جامعه‌شناسی یعنی تجمع زیاده از حد قدرت توسط عده‌ای اندک در یک گروه سازم ...

                                               

سفیدپوست

مردم سفیدپوست لفظی است برای مجموعه گروه‌هایی از انسان‌ها است که به عنوان استعاره‌ای از نژاد به کار می‌رود. بسته به پیش زمینهٔ جغرافیایی و تاریخی، تعریف "مردم سفیدپوست" متغیر است، اما عموماً به مردم اروپایی تبار اطلاق می‌شود. برساخته‌های اجتماعی گ ...

                                               

شکارچی-گردآورنده

جامعهٔ شکارچی-گردآورنده جامعه‌ای است که اصلی‌ترین روش معیشت آن تغذیهٔ مستقیم از گیاهان خوراکی و حیوانات حیات وحش است. این جامعه در جستجوی گیاه و در پی شکار حیوان است و تلاش مهمّی در پدیدآوردن کشتزار یا اهلی کردن حیوانات نمی‌کند. بیش از هشتاد درصد ...

                                               

شهرنشینی

شهرنشینی به انتقال جمعیت از مناطق روستایی به مناطق شهری، افزایش تدریجی نسبت افراد ساکن شهرها، و راه‌هایی که هر جامعه خود را با این تغییرات وفق می‌دهد، گفته می‌شود. شهرنشینی، کلاً به مفهوم زندگی یک جمعیت در شهرها به‌کار می‌رود ولی معمولاً به افزای ...

                                               

طایفه

طایفه در جامعه عشایری ایران عبارت از یک واحد اجتماعی ـ سیاسی متشکل از چند تیره عشایر است و در سلسله مراتب رده‌های ایلی، مهم‌ترین و مشخص‌ترین رده به‌شمار می‌رود. در سلسله مراتب سازمان اجتماعی عشایر ایران، اکثر طوایف بین ایل و تیره قرار می‌گیرند ام ...

                                               

طبقه چهارم (نقاشی)

طبقه چهارم نقاشی رنگ روغن روی سپیدار اثر جوزپه پلیتزا دا ولپدو است که در سال ۱۹۰۱ میلادی کشیده شد. این نقاشی در ابتدا مسیر کارگران نام داشت.

                                               

عادت

به قاعده‌مندی‌های اجتماعی که در اثر تکرار منظم و پایدار به وجود آمده‌اند عادت گفته می‌شود. شخص در صورت رعایت نکردن عادات اجتماعی؛ مورد مجازات قرار نمی‌گیرد. در عادات اجتماعی؛ آموزش و عقاید تأثیری ندارد و شخص پاسخ قانع کننده‌ای برای پیروی از این ر ...

                                               

عاملیت

در علوم اجتماعی عاملیت ظرفیت اشخاص برای کنش اجتماعی مستقل و ساخت انتخاب‌های آزاد خود می‌باشد. در مقابل، ساختارها عوامل مؤثری نظیر طبقه اجتماعی، دین، جنسیت، قومیت و …) هستند که عامل و تصمیماتش را تعیین یا محدود می‌کنند. به بیان دیگر عاملیت یک شخص ...

                                               

عقلانی شدن

به عقیده وبر عَقلانی شدن یا عُقلایی شدن فرایندی است که طی آن ذهن انسان سنتی دستخوش تغییر می‌شود. انسان سنتی انسانی است علت و معلول پدیده‌های دنیوی را اصولاً در تجربه جستجو نمی‌کند بلکه آن‌ها را به عوامل فوق طبیعی نسبت می‌دهد و به همین نسبت در سای ...

                                               

غرب‌گرایی

غرب‌گرایی جریان خاص فرهنگی است که در نتیجه آن جامعه یا بخشی از آن، فرهنگی را که در جهان غرب به دنبال رنسانس و رفرمیسیون و انقلاب صنعتی به وجود آمده‌ است، به‌ طور کامل یا به صورت جزیی اقتباس می‌کند. غرب‌زدگی همان غرب‌گرایی نیست، غرب‌زدگی یک نوع تم ...

                                               

فخرفروشی

فخرفروش یا مُتفَرعِن در اصطلاح به کسی گفته می‌شود که دوست دارد خود را جزء طبقه خاصی مانند اشراف، روشنفکران، مشاهیر یا هر طبقه خاصی جا بزند؛ فرد فخرفروش تلاشی وافر برای حضور در اجتماعات گروه‌های فوق دارد، تا با شرح گردهمایی‌های آن‌ها خود را عضو شا ...

                                               

فردگرایی

فردگرایی یا فردباوری دیدگاه اخلاقی، فلسفه سیاسی، ایدئولوژی یا مرام اجتماعی است که بر ارزش اخلاقی فرد تأکید می‌کند. "فردیت" به یک تعبیر بدین معناست که هر آدمیزاد دارای خلوت و حریم خصوصیِ فیزیکی و روانی، و عقیده فردی و دیگر حقوق اساسی است که در هر ...

                                               

فرزندپذیری

فرزندپذیری نهادی قانونی است که به موجب آن بین یک یا چند فرزندپذیر و کودکی غیرزیستی رابطه والدینی به وجود می‌آید. فرزندپذیری در طول تاریخ به عنوان یکی از روش‌های حمایت از کودکان بی‌سرپرست وجود داشته‌است. به دلیل اهمیت داشتن پسر برای گذر از پل چینو ...

                                               

فرهنگ‌پذیری

فرهنگ پذیری جریانی است که فرد را عمیقاً و از جهات فراوان با فرهنگ جامعه همانند می‌کند. هر کودک از لحظه ای که چشم به جهان می گشاید، بی اختیار در جریان فرهنگ پذیری قرار می‌گیرد، و هر شخص بالغی که از جامعه ای به جامعه ای دیگر کوچ می‌کند و با فرهنگ ن ...

Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →