ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 242



                                               

مجانب

در هندسهٔ تحلیلی مُجانب یا ناهمساو یک منحنی، خطی است که فاصلهٔ منحنی از آن در بی‌نهایت به صفر نزدیک می‌شود. برخی از کتب مرجع قدیمی‌تر شرط عدم برخورد خط با منحنی در هر همسایگی بی‌نهایت را نیز ذکر کرده‌اند، اما کتب مرجع امروز‌ی‌تر این شرط را لازم ن ...

                                               

مجموعه کراندار

مجموعه کراندار یا مجموعه محدود مفهومی است که در آنالیز ریاضی و دیگر مباحث مرتبط با آن تعریف می‌شود. مجموعه‌ای که کراندار نباشد را بی‌کران می‌نامیم. در توپولوژی، مجموعه کراندار فقط در فضاهای توپولوژیک متری معنا می‌یابد.

                                               

مجموعه محدب

مجموعهٔ کوژ یا مجموعهٔ محدب ، زیرمجموعه‌ای از فضای اقلیدسی است که هر ترکیب محدب از هر دو عضو دلخواه آن عضوش باشد. به بیان دیگر، مجموعه‌ای را محدب می‌نامیم، که هر پاره‌خط واصل دو نقطهٔ دلخواه آن به طور کامل درونش قرار گیرد.

                                               

مشتق دوم

مشتق دوم یا مشتق مرتبه دو ، مشتقِ مشتق تابع f می‌باشد. به‌طور کلی، مشتق دوم دربارهٔ چگونگی نرخ تغییرات یک کمیت است. برای مثال، مشتق دوم معادله مکان یک وسیله نقلیه، شتاب لحظه‌ای آن را نتیجه می‌دهد. a = d v d t = d 2 x d t 2 {\displaystyle \mathbf ...

                                               

مشتق سوم

مشتق سوم در حسابان، میزانی که در آن مشتق دوم، یا نرخ تغییرات نرخ تغییر، در حال تغییر است می‌باشد. در واقع مشتق سوم، مشتقِ مشتق دوم است. مشتق سوم با نمادهای زیر که رایج‌ترین آن هستند نشان داده می‌شود. d 3 y d x 3, f ‴ x, or d 3 d x 3.}

                                               

مشتق کل

در حساب دیفرانسیل و انتگرال، عبارت مشتق کل یا مشتق تام یا مشتق کامل برای چند مفهوم مختلف به‌کار می‌رود: مشتق کل یک تابع f {\displaystyle f} با چندین متغیر، برای نمونه t {\displaystyle t} ، x {\displaystyle x} ، y {\displaystyle y} و. نسبت به یکی ...

                                               

مقدار اصلی کوشی

در ریاضیات مقدار اصلی کوشی که به نام آگوستین لویی کوشی نام‌گذاری شده‌است روشی برای مقدار دادن به انتگرال‌های ناسره‌ای که مقدار ندارند.

                                               

مهندسی الگوریتم

مهندسی الگوریتم طراحی الگوریتم کاربردی است که کاربردهای طراحی الگوریتم نظری را در جهان واقعی دنبال می‌کند. به دنبال طراحی، تحلیل، کاربرد، اشکال‌زدایی و ارزیابی تجربی برنامه‌های رایانه‌ای برای حل مسایل الگوریتمی است. این رشته روش‌ها و ابزارهایی بر ...

                                               

میانگین هندسی موزون

در آمار، با داشتن یک مجموعه از داده‌ها، X = { x 1, x 2 …, x n } {\displaystyle X=\{x_{1},x_{2}\dots,x_{n}\}} و مجموعه‌ی متناظری از وزن‌ها، W = { w 1, w 2, …, w n } {\displaystyle W=\{w_{1},w_{2},\dots,w_{n}\}} میانگین هندسی موزون یا میانگین هندسی ...

                                               

نابرابری کوشی–شوارتز

نابرابری کوشی-شوارتز یا نابرابری کوشی-شوارتس-بونیاکوفسکی یک نابرابری پراستفاده در ریاضیات است که در زمینه‌های مختلفی مانند جبر خطی، آنالیز ریاضی و نظریه احتمالات مطرح می‌شود. نابرابری کوشی-شوارتز به عنوان یکی از مهم‌ترین نابرابری‌های ریاضیات شناخ ...

                                               

نابرابری ینسن

نابرابری ینسن نابرابری اساسی در مبحث توابع محدب و مقعر است. این به دلیل عمومیت این نابرابری، خود مبنای بسیاری از نابرابری‌های مهم است، به خصوص در تجزیه و تحلیل و تئوری اطلاعات. این نابرابری بنام ریاضیدان دانمارکی یوهان لودویگ ینسن ، نامگذاری شده ...

                                               

نظریه احتمالات

نظریهٔ احتمال مطالعهٔ رویدادهای احتمالی از دیدگاه ریاضیات است. بعبارت دیگر، نظریه احتمال به شاخه‌ای از ریاضیات گویند که با تحلیل وقایع تصادفی سروکار دارد. هسته تئوری احتمال را متغیرهای تصادفی و فرایندهای تصادفی و پیشامدها تشکیل می‌دهند. نظریه احت ...

                                               

نقطه تکین

یک نقطه تکین در ریاضیات نقطه‌ای‌ست که یک عنصر ریاضی در آن تعریف نشده باشد، یا تابع به نوعی در آن خوشرفتار نباشد، مثلاً مشتق‌پذیر یا تحلیلی نباشد. برای مثال تابع f x = 1 x {\displaystyle fx={\frac {1}{x}}} روی محور حقیقی یک نقطهٔ تکین در x = 0 دار ...

                                               

هندسه محدب

در ریاضیات، هندسهٔ محدب یک شاخه از هندسه است که به بررسی مجموعه‌های محدب می‌پردازد. مجموعه‌های محدب در زمینه‌های بسیاری از جمله هندسه محاسباتی، آنالیز محدب، آنالیز تابعی، برنامه‌ریزی خطی، نظریه احتمالات، هندسهٔ اعداد و غیره کاربرد دارد. مطابق خوش ...

                                               

استخوان‌های نپر

استخوان‌های نپر یک دستگاه محاسبه دستی است که توسط جان نپر ریاضیدان اسکاتلندی ساخته شده‌است. این ریاضیدان حدود چهارصد سال پیش با استفاده از لگاریتم، چوب خطهایی را اختراع کرد که به استخوانهای نپر یا چوب خطهای نپر مشهورند. او این چوب خطها را برای کم ...

                                               

چوب‌خط

چوب‌خط یا تالی ابزاری ساده و بسیار قدیمی برای شمارش بوده‌است که در آن از تناظر یک‌به‌یک استفاده می‌شود. به عنوان مثال در شمارش تعداد سیب‌ها برای هر سیب یک انگشت تا می‌شود. سابقه کاربرد چوب‌خط به گذشته‌های پیش از تاریخ می‌رسد و باستان‌شناسان نمونه ...

                                               

ضرب با انگشتان

اکثر باستانیان روش‌هایی را برای نمایش اعداد طبیعی به وسیله وضعیت‌های مختلف انگشتان ابداع کرده بودند. یونانی‌ها، رومی‌ها، مسلمانها، هندیها و بسیاری اقوام دیگر چنین روش‌هایی داشته‌اند. در اروپای قرون وسطی، نمایش اعداد به کمک انگشتان به عنوان زبان ب ...

                                               

بخشان

بخشان دستگاهی است برای تقسیم کردن عملی زاویه‌ها به نسبت‌های مورد نیاز، ساختهٔ رز افضلی‌فر. با این دستگاه برای نخستین بار در جهان تثلیث زاویه و هرگونه تقسیم زاویه یا خواندن تقسیمات آن از روی درجه‌بندی دستگاه ممکن شد. بخشان منحنی پاسکال را که روش ر ...

                                               

پرگار

پَرگار وسیله‌ای برای کشیدن دایره است. این ابزار را در رسم فنی و کشیدن شکل‌های هندسی و نقشه‌کشی به‌کار می‌برند. همچنین پرگارها از جمله وسايل کمکی در اندازه گيری هستند که از آنها برای خط کشی، علامت گذاری، اندازه گيری و انتقال اندازه از قطعه کار به ...

                                               

پلانی‌متر

Sathŝomār یک وسیله اندازه‌گیری است که برای تعیین مساحت یک شکل دو بعدی دلخواه استفاده می‌شود. ساختمان دستگاه چند نوع دستگاه مساحت سنج وجود دارد اما تمام این‌ها به یک روش عمل می‌کنند روش دقیقی که این دستگاه‌ها ساخته شده‌اند متفاوت است. نوع اصلی این ...

                                               

تبرزین (هندسه)

تبرزین ابزاری در هندسه است که از آن برای تقسیم کردن یک زاویه به سه قسمت مساوی استفاده می‌کنند. شکل ظاهری آن، شامل یک نیم‌دایره دو پاره‌خط است که به‌صورتی قرار دارند که شکل یک تبرزین را تداعی می‌کند که یک نوع تبر آمریکایی است. ابزاری مشابه نیز وجد ...

                                               

تحلیل‌گر دیفرانسیل

تحلیل گر دیفرانسیل یک رایانهٔ قیاسی مکانیکی است که برای حل معادلات دیفرانسیل طراحی شده که با استفاده از روش چرخ و دیسک انتگرال گیری می‌کند. این یکی از اولین دستگاه‌های محاسبات پیشرفته بود که عملاً مورد استفاده قرار می‌گرفت.

                                               

خاگار

خاگار یا بیضی نگار ابزاری برای کشیدن بیضی است. کهن‌ترین خاگار ارشمیدس است که از دوره باستان برای همین منظور به کار برده می‌شده است. خاگار کهن دیگری که همواره بویژه در معماری سنتی ایرانی استفاده می‌شده بیضی نگار دو میخه است که با یک تکه نخ چنبر که ...

                                               

خط‌کش محاسبه

خط‌کش محاسبه یا خط کش لغزنده یک رایانهٔ قیاسی مکانیکی است. خط کش محاسبه در اصل برای ضرب و تقسیم، و همچنین توابعی مانند ریشهٔ Nام، لگاریتم و مثلثات استفاده می‌شود، و معمولاً برای جمع و تفریق از آن استفاده نمی‌شود. گرچه در اسم و خصوصیات مشابه خط کش ...

                                               

زنجیره بلوکی

زنجیرهٔ بستکی یا زنجیرهٔ بلوکی سیستمی برای ثبت و ضبط داده‌ها است. این داده‌ها می‌توانند برای نمونه تراکنش‌های بانکی باشند یا اسناد مالکیت، قرارها، پیام‌های شخصی یا دیگر اطلاعات. ویژگی زنجیرهٔ بلوکی این است که کار ذخیرهٔ این داده‌ها بدون وجود یک م ...

                                               

سطاره

سَطّاره یا سَطاره یا سَتّاره یا سَتاره در متن‌های ریاضی قدیمی‌تر فارسی و عربی به معنای خط‌کش نامدرج آمده‌است. در ریاضی منظور از آن وسیلهٔ ایده‌آلی است که فقط یک لبه نامحدود دارد و می‌توان با آن خط کشید یا خط موجودی را ادامه داد. در نقشه‌کشی مهندس ...

                                               

کاغذ رسم

کاغذ رسم ، نوعی کاغذ است که با خطوط ظریف یک شبکه منظم بر روی آن چاپ شده‌است. این خطوط اغلب به عنوان راهنمایی برای ترسیم توابع ریاضی یا داده‌های تجربی و رسم نمودارهای دو بعدی استفاده می‌شود. از این نوع کاغذ معمولاً در ترسیم‌های آموزشی ریاضی و مهند ...

                                               

گونیا

گونیا ابزاری است به شکل مثلث از جنس فلز، پلاستیک یا چوب که از آن برای رسم زاویه قائمه و کشیدن خطی عمود بر خط دیگر یا خطی موازی با خط دیگر استفاده می‌کنند. گونیا از ابزار پرکاربرد در معماری و مهندسی و از ابزار کاربردی دانش‌آموزان در کلاس‌های ریاضی ...

                                               

ماشین حساب مکانیکی

ماشین حساب مکانیکی دستگاهی مکانیکی است که اعمال اصلی حساب را به صورت خودکار انجام می‌دهد. بیشتر ماشین‌های حساب مکانیکی از نظر اندازه با رایانه‌های رومیزی قابل مقایسه‌اند و با ظهور ماشین‌های حساب الکترونیکی منسوخ شدند. نوشته‌های باقی‌مانده از ویله ...

                                               

موتور تحلیلی

موتور تحلیلی که یک نوع رایانه عمومی است توسط ریاضی‌دان انگلیسی چارلز بابیج پیشنهاد شد. بابیج قادر به تکمیل و ساخت ماشین خود نبود تا سال۱۹۴۰که اولین رایانه همه منظوره ساخته شد.

                                               

نقاله

نقاله وسیله‌ای است که به اشکال گوناگون مانند دایره، نیم‌دایره، مربع یا مستطیل ساخته می‌شود و لبه آن برحسب واحدهای اندازه‌گیری زاویه مانند درجه شصت‌قسمتی یا گراد مدرج می‌گردد."نقاله یکی از پر مصرف‌ترین ابزار در انواع رسم‌ها و ریاضی است و از آن برا ...

                                               

اصول ریاضی فلسفه طبیعی

اصولِ ریاضیِ فلسفهٔ طبیعی که به اختصار نام دارد، یک کتاب سه جلدی نوشته شده توسط ایزاک نیوتن است که در ۵ ژوئیه ۱۶۸۷ منتشر شد. این کتاب شامل قوانین نیوتن در مکانیک کلاسیک به همراه قانون جهانی گرانش نیوتن و قوانین کپلر در حرکت سیارات بود.این کتاب از ...

                                               

اصل لانه کبوتری

اصل لانه کبوتری ، که با نام اصل جعبه دیریکله نیز شناخته می‌شود، بیان می‌کند که اگر دو عدد طبیعی n و m را با خاصیت n> m داشته باشیم، اگر n شیء در m لانه کبوتر قرار گیرد، آن‌گاه حداقل یک لانه کبوتر دارای بیش از یک شیء خواهد بود. بیانی دیگر از ای ...

                                               

۰٫۹۹۹…

در ریاضیات، ۰٫۹۹۹‎…‎ {\displaystyle \ 0.} نیز نمایش می‌یابد) یک عدد اعشاری متناوب از نوع ساده متشکل از تعداد بی‌نهایت ۹ بعد از ممیز را نشان می‌دهد. این عدد برابر با عدد یک است. به عبارتی دیگر، "۰٫۹۹۹‎…‎" و "۱" عددی یکسان را نشان می‌دهند. شیوه‌های ...

                                               

۱٬۰۰۰٬۰۰۰ (عدد)

یک میلیون در هر دو مقیاس کوچک و بزرگ عددی برابر با ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ است، که به صورت علمی آن را با ۱۰ ۶ نمایش می‌دهند. همچنین در فیزیک و در SI آن را با پیشوند مگا نشان می‌دهند، به عنوان مثال یک مگا وات یعنی یک میلیون وات.

                                               

تاریخ ابزارهای زمان

تاریخ ابزارهای زمان در مورد ابزارهایی صحبت می‌کند که برای سنجش زمان بکار می‌رفته‌است مانند ساعت آبی و … یکی از اولین ابزارهای سنجش زمان ساعت آبی بوده‌است که احتمال داده می‌شود در مصر اختراع شده باشد. از حدود ۴ هزار سال قبل نشانه‌هایی از استفاده ا ...

                                               

عدد مؤدب

در نظریه اعداد، عدد مودب یا عدد پلکانی عدد صحیح مثبتی است که حاصل‌جمع دو یا چند عدد صحیح مثبت متوالی است. اعداد مودب را از آن رو پلکانی می‌گویند که بازنمود بصری بسط مودبانهٔ یک عدد مودب همانند یک پلکان است.

                                               

اعداد زوج و فرد

در ریاضیات، همالی خاصیت یک صحیح است که یا زوج است یا فرد. اعداد صحیح با توجه به بخش‌پذیری‌شان به عدد دو، به دو بخش زوج و فرد تقسیم می‌شوند. اعداد فرد به اعداد صحیحی گفته می‌شوند که بر دو بخش پذیر نباشند. اعداد فرد در ریاضی در مقابل اعداد زوج قرار ...

                                               

اعداد فازی

یک عدد فازی تعمیمی از اعداد معمولی و حقیقی است به صورتی که یک عدد فازی نه به یک مقدار بلکه به مجموعه همبندی از مقادیر ممکن اشاره می‌کند به‌طوری‌که هر مقدار ممکن، وزنی بین ۰ و ۱ دارد. به این وزن اشاره شده، تابع عضویت گفته می‌شود. به این ترتیب، یک ...

                                               

اعداد فوق کامل

در ریاضیات یک عدد فوق کامل عددی صحیح مانند n است که در رابطهٔ زیر صدق کند σ 2 n = σ n) = 2 n, {\displaystyle \sigma ^{2}n=\\sigma n)=2n\,} که در آن σ تابع تقسیم کننده می‌باشد. اولین اعداد فوق کامل عبارتند از:۲، ۴، ۱۶، ۶۴، ۴۰۹۶، ۶۵۵۳۶، ۲۶۲۱۴۴. اگر ...

                                               

اعداد مرکب

عدد مرکب عددی طبیعی بجز یک است که اول نباشد. یا به عبارت دیگر اعدادی طبیعی که بتوان به صورت ضرب حداقل دو عدد طبیعی بزرگتر از یک نوشت. پنجاه عدد مرکب اول عبارت‌اند از:۴, ۶, ۸, ۹, ۱۰, ۱۲, ۱۴, ۱۵, ۱۶, ۱۸, ۲۰, ۲۱, ۲۲, ۲۴, ۲۵, ۲۶, ۲۷, ۲۸, ۳۰, ۳۲, ۳۳, ...

                                               

اعداد منفی

اعداد منفی به تمام اعداد حقیقی گفته می‌شود که کوچک‌تر از صفر هستند. این اعداد معمولاً معرف ضرر، خسارت، اتلاف، فقر، عدم، ضایعات و فقدان در اندازه هستند. به عنوان مثال بدهی که یک شخص دارد ممکن است به صورت یک دارایی منفی تلقی شده و با عدد منفی نمایش ...

                                               

بیلیون

بیلیون یک عدد است که در سیستم نامگذاری اعداد بزرگ می‌تواند دو تعریف متفاوت داشته باشد. این کلمه اولین بار در قرن هفدهم و در زبان فرانسوی اختراع شد، به این شیوه که پیشوند bi با دو حرف اول واژه million جایگزین شد.

                                               

ضریب

ضریب در ریاضیات یک عامل ضربی در برخی از جمله‌های یک عبارت ریاضی است که معمولاً یک عدد است. یک ضریب گاه همراه با هیچ متغیری نیست. مثلاً در عبارت: 7 x 2 − 3 x y + 1.5 + y {\displaystyle \,7x^{2}-3xy+1.5+y} سه جملهٔ اول به ترتیب دارای ضرایب 7، 3- و ...

                                               

عدد طبیعی

اعداد طبیعی یا اعداد صحیح مثبت اعدادی هستند که از یک شروع و تا بینهایت ادامه دارند و برای شمارش و برای ترتیب به کار می‌روند. در اصطلاح‌شناسی ریاضیات، لغت مورد استفاده برای شمارش اشیاء "اعداد کاردینال" و لغت مربوط به ترتیب آن‌ها "اعداد ترتیبی" است ...

                                               

عدد قدرتمند

عدد طبیعی مثبت n قدرتمند است اگر به ازای هر عدد اول p که n را عاد می‌کند، عدد p 2 {\displaystyle p^{2}} نیز n را عاد کند. می‌توان نشان داد هر عدد قدرتمند مانند m را می‌توان به صورت a 2 b 3 {\displaystyle a^{2}b^{3}} نوشت که a, b هر دو اعدادی طبیع ...

                                               

عدد لاپلاس

عدد لاپلاس یک عدد بدون بعد می باشد که در دینامیک سیالات نشان دهنده ی نسبت نیروی کشش سطحی به انتقال مومنتوم در داخل سیال می باشد.

                                               

عددنویسی ارمنی

سیستم اعداد ارمنی یک نظام تاریخی از شماره‌ها است که در زبان ارمنی قدیم استفاده می‌شد. امروزه در زبان ارمنی از سیستم اعداد هندی استفاده می‌شود. سامانه اعداد ارمنی با بهره‌گیری از گروهی از حروف بزرگ الفبای ارمنی تنظیم شده بود. در آن سیستم نمادی برا ...

                                               

عددنویسی رومی

در روم باستان برای نوشتن عددها از بعضی حروف الفبای لاتین با مقادیر زیر استفاده می‌کردند: آنها با پیروی از قانون‌هایی، با ترکیب این نمادها، نمادهای دیگری برای نمایش دیگر اعداد پدید آورده بودند. بعضی از این قوانین بدین شرح بوده‌است: هر نمادی که در ...

                                               

کرور

کرور ، یکایی در سامانهٔ عددیِ هندی است که امروزه در بنگلادش، هند، مالدیو، نپال، پاکستان، و سری‌لانکا و در گذشته در ایران به‌کار برده می‌شد. یک کرور هندی برابر است با ۱۰۰ لک یا ۱۰میلیون، درحالی‌که کرور ایرانی در فارسی، برابر با نیم‌میلیون یا ۵۰۰٬۰ ...

Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →