ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 253



                                               

نظریه رایانش‌پذیری

نظریه رایانش‌پذیری از مباحث پایه در علوم رایانه است که به بررسی محاسبه‌پذیر و محاسبه‌ناپذیر بودن عملیات با استفاده از ابزارهای کلاسیک نظیر ماشین ثبات، ماشین تورینگ و توابع بازگشتی می‌پردازد. بدون شک یکی از علل پیشرفت این نظریه تلاش محققین برای اث ...

                                               

نظریه فلسفی

چارچوبی است که فیلسوف برای بیان آرا و نظرات خود با منطق و دلیل، سعی در ایجاد یا اثبات آن را دارد. نقطه شروع همه این چارچوب همیشه اصول اولیه یا همان قانون فلسفی است. سنگ بنای هر دستگاه فلسفی اصول اولیه آن است. در دستگاه فلسفی افلاطون خوبی و بدی مط ...

                                               

نظریه مجموعه‌ها

نظریه مجموعه‌ها شاخه‌ای از منطق ریاضی است که به مطالعه مجموعه‌ها می‌پردازد. مجموعه‌ها، گردایه‌ای از اشیاء هستند. هر چند هر نوعی از اشیاء می‌توانند یک مجموعه را تشکیل دهند، اما نظریه مجموعه‌ها اغلب در مورد اشیاء مرتبط با ریاضی به کار می‌رود. زبان ...

                                               

نظریه مدل

در تعریف اولیه منظور از ساختار، یک ساختار جبری ست پس موضوع این نظریه به جبر مربوط می‌شود و از طرفی نگاه معناشناسی منطقی به ساختارها دارد که این نظریه را در دامنهٔ منطق ریاضی قرار می‌دهد. اساتید مختلف چند تعریف از گستره و موضوع بحث این نظریه بیان ...

                                               

نقیض

در منطق، نقیض یک عملگر منطقی یکتایی است، که نتیجه آن در صورتی که گزاره تحت آن نادرست باشد درست خواهد بود و در غیر این صورت نادرست است.

                                               

نقیض یا

در منطق بولی، یک نقیص فصلی منطقی یا انکار پیوندی ، یک عملگر صحت-عملیاتی است که نتیجه ی ایجاد شده توسط آن، نقیض "یا ی منطقی" است.

                                               

هم‌ارزی منطقی

هم‌ارزی منطقی یکی از روابط منطقی است که در آن تالی و مقدم هم هم‌ارز مادی هستند و هم همان‌گو محسوب می‌شوند. بر خلاف گزاره‌های هم‌ارز مادی که با عبارت اگر و تنها اگر بیان می‌شوند و در آن‌ها تنها بر هم‌ارزش بودن تالی و مقدم از نظر درستی و نادرستی تأ ...

                                               

همان‌گویی (منطق)

همان‌گویی در منطق، گزاره‌ای است که با هر تعبیر برای منطق گزاره‌ها همواره صادق است. اولین‌بار در سال ۱۹۲۱ ویتگنشتاین در رساله منطقی-فلسفی خود واژهٔ توتولوژی را بکار برد، همان‌گو ترجمه‌ای از این کلمه می‌باشد.

                                               

یای انحصاری

در ریاضیات، یای انحصاری یا فصل انحصاری یک عملگر منطقی است که نتیجهٔ آن وقتی "درست" خواهد بود که تعداد فردی از ورودی‌هایش در حالت "درست" قرار داشته باشند. در علم کامپیوتر این عملگر را می‌توان جمع بدون رقم نقلی نیز در نظر گرفت، به عبارت دیگر نمایشِ ...

                                               

نابرابری آبل

در ریاضیات، نابرابری آبل ، که از ریاضی‌دان نروژی نیلس هنریک آبل نام گرفته، حد بالایی برای حاصل‌ضرب داخلی دو بردار در حالتی خاص ولی مهم فراهم می کند. اگر { f n } {\displaystyle \{f_{n}\}} دنباله ای از اعداد حقیقی باشد به طوری که f n ≥ f n + 1 > ...

                                               

نابرابری چبیشف

در نظریه احتمالات، نابرابری چبیشف، تضمین می‌کند که در هر نمونه تصادفی یا توزیع احتمال، "تقریباً تمامی" مقادیر، در نزدیکی میانگین خواهند بود. به‌طور دقیقتر این قضیه بیان می‌کند که حداکثر مقادیری که در هر توزیع می‌تواند بیش از k برابر انحراف معیار ...

                                               

قضیه بل

جان استوارت بل اولین نوع نامساوی را در مقاله خود با عنوان "پارادوکس انیشتین-پودولسکی-روزن"چاپ کرد. نظریه بل بیان می‌کند که نامساوی بل باید از همهٔ نظریه‌های متغیرهای نهان جایگزیده پیروی کند اما در شرایط خاصی توسط مکانیک کوانتوم نقض می‌شود. عبارت ...

                                               

کران چرنوف

کران‌های چرنوف نام خود را از نام هرمان چرنوف گرفته‌است که کرانی با کاهش نمایی برای محدود کردن توزیع دنباله ای مجموع تعداد متغیر تصادفی می‌دهد. این نابربری کرانی بهتر نسبت به نامساوی‌های دیگر مانند نابرابری مارکف یا نابرابری چبیشف که بر اساس گشتاو ...

                                               

نابرابری برادران مارکوف

در ریاضیات، نابرابری برادران مارکوف در دهه ۱۸۹۰ توسط برادران آندری مارکوف و ولادیمیر مارکوف که دو برادر ریاضیدان روس بودند، ثابت شد. این نابرابری، بیشینه مشتق یک چند جمله‌ای در یک محدوده خاص، برای حداکثرسازی آن چند جمله‌ای را اثبات می‌کند. برای k ...

                                               

نابرابری برنولی

در آنالیز حقیقی، نابرابری برنولی نابرابری‌ای است که کران پایین را برای توان‌های مشخص می کند. این نابرابری بیان می‌کند که برای هر عدد صحیح مانند r که r ≥ 0 و هر عدد حقیقی مانند x که x ≥ −1 داریم: 1 + x r ≥ 1 + r x {\displaystyle 1+x^{r}\geq 1+rx\! ...

                                               

نابرابری مارکوف

نابرابری مارکُف در نظریهٔ احتمالات برای متغیرهای تصادفی که فقط مقادیری نامنفی را اختیار می‌کنند، کرانی بالا برای تخمین احتمال در اختیار می‌گذارد. به طور مثال امکان ندارد بیش از ۲۰ درصد از افراد درآمدی بیش از پنج برابر متوسط درآمد جامعه را داشته‌ب ...

                                               

نابرابری میانگین حسابی-هندسی

در ریاضیات، نابرابری میانگین حسابی-هندسی یا نابرابری تیریث ، نابرابری‌ای است که در آن میانگین حسابی فهرستی از اعداد نامنفی حقیقی، بزرگتر یا مساوی میانگین هندسی آن اعداد است. این دو با هم برابر می‌شوند، اگر و تنها اگر همهٔ عبارات با یک‌دیگر برابر ...

                                               

نابرابری یانگ

صورت نامساوی یانگ: اگر a,b> ۰ و p و q اعداد حقیقی و مثبت باشند به نحوی که مجموع معکوس‌های p و q برابر یک باشد، آنگاه a p /p+b q /q≥ab

                                               

نامساوی جمع لگاریتم

فرض کنید a 1, …, a n {\displaystyle a_{1},\ldots,a_{n}} و b 1, …, b n {\displaystyle b_{1},\ldots,b_{n}} اعداد نا منفی باشند. مجموع تمام اعداد a i {\displaystyle a_{i}\;} را با a {\displaystyle a} و مجموع تمام b i {\displaystyle b_{i}\;} ها را با ...

                                               

ابهام

ابهام یک نوع عدم قطعیت است که معنای آن اینگونه است که یک موضوع چند تفسیر مختلف و قابل قبول داشته باشد؛ بنابراین یک موضوعی که دارای ابهام باشد را نمی‌توان با یک صفت یا شرح خاص و ثابت توصیف کرد و نمی‌توان به‌طور قطعی با توجه به یک قاعده یا فرایند ی ...

                                               

ارزش مکانی

نمایش ارزش مکانی روشی برای نمایش اعداد است که در آن ارزش رقم‌ها با قرار گرفتن در مکان‌های مختلف تغییر می‌کند. به عبارتی دیگر، برخلاف شیوه‌های نمایش دیگر مانند عددنویسی رومی، مرتبهٔ بزرگی رقم‌ها به ترتیب آن‌ها بستگی دارد. این روش، حساب را ساده‌تر ...

                                               

پریم

پریم ، زگوند ، سه پریم و … نمادهایی هستند که برای موارد مختلفی در ریاضیات و علوم به کار می‌روند. این نمادها نباید با آپاستروف یا علامت ِ علامت گفتاورد تکی اشتباه شود. به ویژه آنکه در بیشتر صفحه‌کلیدها به خاطر مسایل اقتصادی و کمبود جا نشانه‌های عل ...

                                               

توابع جزء صحیح و سقف

در ریاضیات و علوم کامپیوتر دو تابع "جزء صحیح یا کف" و "سقف" توابعی هستند که به ترتیب هر مقدار یو حقیقی که به آن‌ها داده شود را به بزرگترین عدد صحیح کوچکتر و کوچکترین عدد صحیح بزرگتر گرد می‌کنند. به عبارت دیگر تابع جزء صحیح که به صورت ⌊ x ⌋ {\disp ...

                                               

چندوجهی گلدبرگ

در ریاضیات، چندوجهی گلدبرگ یک چند وجهی محدب است که از وجوه شش ضلعی و پنج ضلعی ساخته شده‌است. آنها برای اولین بار توسط مایکل گلدبرگ در سال ۱۹۳۷ توصیف شدند. آنها با سه ویژگی تعریف می‌شوند: هر وجه یا پنج ضلعی است یا شش ضلعی، دقیقاً سه وجه در هر راس ...

                                               

دستگاه شمارش

دستگاه شمارش یا دستگاه اعداد یک دستگاه نشانه‌گذاری ریاضی است برای نشان دادن اعداد توسط نمادها به شیوه‌ای سازگار. دستگاه اعداد مشخص می‌کند که رقمی مانند 11 در دستگاه اعداد دودویی، سه تفسیر شود و در دستگاه اعداد ده دهی یازده و در دستگاه‌های دیگر، م ...

                                               

دلتای کرونکر

تابع دلتای کرونکر تابعی با دو متغیر نامگذاری شده به نام ریاضیدان آلمانی لئوپولد کرونکر، و به صورت زیر تعریف می‌شود: δ i j = { 1, if i = j 0, if i ≠ j {\displaystyle \delta _{ij}=\left\. این تابع در جبر خطی و بخصوص حساب تانسورها و ماتریس‌ها کاربرد ...

                                               

عملگر دل

دل نمادی در ریاضیات، به‌ویژه ریاضیات برداری است و به عنوان یک عملگر دیفرانسیلی در بردارها به کار می‌رود، دل را معمولاً با نماد نابلا نمایش می‌دهند. هرگاه عملگر دل را بر یک تابع یک‌بعدی اعمال کنیم، بیانگر مشتق استاندارد آن تابع مطابق آنچه در حساب ...

                                               

قلاب (نشان‌گذاری متن)

قلاب یا برَکِت به دو علامت "باز و بسته" نشان‌گذاری گفته می‌شود، که معمولاً از آن برای جداسازی یک قطعهٔ متن یا داده از محیط اطراف خود استفاده می‌شود. چهار نوع قلاب وجود دارد: چنگک یا قلاب یا کروشه به انگلیسی: Brackets با نماد جهت‌نما به انگلیسی: C ...

                                               

کیپو

کیپو ابزاری ابداعی از سوی اینکاها بود که برای محاسبه و ثبت اطلاعات از آن استفاده می‌شد. کیپو به صورت رشته‌های نخ که از پشم شتر لاما بدست می آمد ساخته می‌شد و بوسیلهٔ گره‌ها و رنگ‌ها و بافت‌های متفاوت نشانه‌های مختلفی را برای اهل استفاده از آن تدا ...

                                               

متغیر آزاد و متغیر پابند

متغیر آزاد در ریاضیات و دیگر رشته های درگیر در زبان‌های صوری، مانند منطق ریاضیاتی و علوم رایانه، نمادی است که مشخص کننده محل‌هایی در یک عبارت است، که جایگزینی در آن محل می‌تواند انجام گیرد. این محل‌ها نباید پراسنجه ی همین عبارت یا هر عبارت محمول ...

                                               

نت‌نویسی

نُت‌نویسی یا نَوانِشاننویسی به هرگونه روشی برای ثبت نوشتاری آثار موسیقایی گفته می‌شود. گونه‌ها و روش‌های نت‌نویسی متفاوتی در طول تاریخ توسط فرهنگ‌ها و مردمان گوناگون به کار‌می‌رفته‌اند به گونه‌ای امروزه نیز از روش‌های مختلفی برای نوشتن نت‌ها استف ...

                                               

نشان‌گذاری برا-کت

نشان‌گذاری برا-کت یک نوع نشان‌گذاری جهت توضیح موقعیت جسم در مکانیک کوانتم است که برای نمایش آن از کمانک زاویه‌دار و خط عمودی استفاده می‌شود که نام آن برا و کت می‌گویند. مانند ⟨ ϕ | ψ ⟩ {\displaystyle \langle \phi |\psi \rangle } که به سمت چپ ⟨ ϕ ...

                                               

نشانه‌گذاری لهستانی

نشانه‌گذاری لهستانی یا نشانه‌گذاری پیشوندی یک نشانه گذاری برای منطق، علم حساب و ریاضیات است. ویژگی متمایزکننده اش این است که عملگرهارا سمت چپ عملوندها قرار می‌دهد اگر تعداد عملوندهای یک عملگر مقرر شد نتیجه نحو فاقد پرانتز یا دیگر براکت‌هایی که می ...

                                               

نشانه‌گذاری لهستانی معکوس

نشانه‌گذاری لهستانی معکوس یا نشانه‌گذاری پسوندی یک روش نشانه‌گذاری عبارت محاسباتی، منطقی و جبری است که در آن هر عملگر مابعد عملوندهای خود نوشته می‌شود. به عنوان مثال، عبارت زیر یک عبارت پسوندی است: که در آن عملگر + مابعد عملوندهای خود ۲ و ۳ نوشته ...

                                               

نشانه‌گذاری میانوندی

نشانه‌گذاری میانوندی یک نوع نشانه‌گذاری رایج برای عبارات و فرمول‌های محاسباتی و منطقی است. در این نوع نشانه‌گذاری، عملگر ها مابین عملوند ها نوشته می‌شوند. برای مثال: که عملگر + مابین دو عملوند ۲ و ۳ نوشته شده است. اگرچه خواندن این گونه عبارات برا ...

                                               

نماد اشلفلی

در هندسه، نماد اِشلَفْلی نوعی نشانه‌گذاری به شکل {p,q،r.} است که با آن می‌توان چندبرهای منتظم و شیوهٔ موزائیک‌کاری آن‌ها را مشخص کرد. نماد اشلفلی نام خود را از ریاضی‌دان قرن نوزدهمی سوئیسی لودویگ اشلفلی گرفته‌است که از پیشگامان ایجاد قراردادهای ن ...

                                               

نماد امگا بزرگ

در نظریه پیچیدگی محاسباتی علاوه بر نماد O بزرگ، نمادهای دیگری همچون امگای بزرگ، امگای کوچک:، تتا و o کوچک نیز وجود دارند نماد امگای بزرگ به‌طور شهودی بیان می‌کند که اگر برای دو تابع f {\displaystyle f} و g {\displaystyle g} داشته باشیم f n = Ω g ...

                                               

نماد O بزرگ

در نظریهٔ پیچیدگی محاسباتی، نماد O بزرگ برای نشان دادن رابطه میان تعداد داده‌ها و منابع محاسباتی مورد نیاز برای حل یک مسئله با استفاده از یک الگوریتم استفاده می‌شود. استفاده از این نماد معمولاً برای بررسی زمان یا حافظه مورد نیاز برای حل مسئله‌ای ...

                                               

نمادگذاری نمایه انتزاعی

نمادگذاری نمایه انتزاعی یک نمادگذاری ریاضی برای تنسورها و اسپینورها ست که برای نشان دادن نوع آنها، به جای مؤلفه هایشان در یک مبنای خاص از نمایه استفاده می‌کند. این نمایه‌ها تنها جانگهدار هستند و به هیچ مبنای ثابتی ارتباط ندارند و غیر عددی هستند. ...

                                               

نمادگذاری‌های مشتق

در حساب دیفرانسیل تنها یک نوع نمادگذاری واحد برای مشتق وجود ندارد و نمادگذاری‌های مختلفی توسط ریاضی‌دان‌ها استفاده شده‌است. در هر زمینه‌ای خاص٬ برخی نمادها مفیدترند.

                                               

نمایش ده‌دهی

نمایش ده‌دهی یا نمایش اعشاری یک عدد حقیقی غیرمنفی r عبارتی است که معمولاً به صورت یک سری به شکل یک جمع نوشته می‌شود: که a 0 یک عدد صحیح غیرمنفی است و a 1, a 2, … اعداد صحیحی اند که شرط ۰ ≤ a i ≤ ۹ را احراز می‌کنند و رقوم نمایش ده‌دهی خوانده می‌شو ...

                                               

آنالیز پی-ادیک

در ریاضیات، آنالیز p-ادیک شاخه ای از نظریه اعداد است که با آنالیز ریاضیاتی توابع اعداد p-ادیک سروکار دارد. نظریه توابع عددی مختلط-مقدار روی اعداد p-ادیک، بخشی از نظریه گروه های فشرده موضعی است. معنی رایج آنالیز p-ادیک نظریه توابع p-ادیک-مقدار روی ...

                                               

اعداد پروت

به آن دسته از اعداد به شکل k ⋅ 2 n + 1 {\displaystyle k\cdot 2^{n}+1} با شرط اینکه n عددی طبیعی، k عددی فرد بوده و 2 n > k {\displaystyle 2^{n}> k} باشد، اعداد پروت می‌گویند. مثلاً: 3, 5, 9, 13, 17, 25, 33, 41, 49, 57, 65, 81, 97, 113, 129, ...

                                               

اعداد موافق

اعداد موافق دو عدد هستند که جمع مقسوم علیه‌های یکی به غیر از خودش برابر دیگری باشد. اعداد موافق، "دنبالهٔ عادکننده” ای به انگلیسی: aliquot sequence با دو جمله تشکیل می‌دهند. دنبالهٔ عادکننده دنباله ای است که هر عدد مجموع مقسوم علیه‌های عدد قبلی، ...

                                               

افراز عدد صحیح

در این مقاله از افرازهای یک عدد صحیح یا از آنچه که با گردایه‌ای از اشیاء یکسان هم ارز است بحث می‌کنیم. در حالتی که اشیاء یکسان نباشند، مسئله تحت عنوان "افرازهای یک مجموعه" در می‌آید که در بحث این مقال نیست.

                                               

اقلیدس

اقلیدس ، ریاضی‌دانی یونانی بود که در قرن سوم پیش از میلاد در شهر اسکندریه می‌زیست. به او لقب "پدر هندسه" و "بنیانگذار هندسه" داده‌اند. او نویسندهٔ موفق‌ترین کتاب درسی تاریخ، اصول یا اصول اقلیدس است که مدت دوهزار سال شالودهٔ تمام آموزش هندسه در غر ...

                                               

تابع حسابی

در نظریه اعداد، تابع حسابی تابعی است با دامنه اعداد طبیعی. گاهی به این توابع تابع نظریه اعدادی نیز می‌گویند اما این لفظ بیشتر به توابع حسابی با برد اعداد حقیقی یا مختلط استفاده می‌شود. توابع حسابی نقش اساسی در نظریه اعداد دارند و کمک می‌کنند خواص ...

                                               

ضرب دیریکله

در نظریه اعداد، ضرب دیریکله یا پیچش دیریکله توابع حسابی، یک عمل دوتایی بین توابع حسابی است که از اهمیت زیادی برخوردار است. این نوع عمل اولین بار توسط دیریکله ریاضیدان آلمانی تعریف شده است.

                                               

عدد اول

یک عدد اول ، عددی طبیعی بزرگتر از ۱ است که نتوان آن را به صورت ضرب دو عدد طبیعی کوچکتر نوشت. عدد طبیعی بزرگتر از ۱ که اول نباشد را عدد مرکب گویند. به عنوان مثال ۵ یک عدد اول است، چون تنها روشی که می‌توان آن را به صورت ضرب دو عدد طبیعی نوشت به صور ...

                                               

عدد پی-ادیک

در ریاضیات، دستگاه اعداد p-ادیک برای هر عدد اول p، حساب معمولی اعداد گویا را به شکل متفاوتی به اعداد حقیقی و مختلط توسعه می دهد. این توسعه با تفسیر دیگری از مفهوم "نزدیکی" یا قدر مطلق یک عدد بدست می آید. بدین شکل که دو عدد p-ادیک را نزدیک به هم د ...

Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →