ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 258



                                               

کوهمولوژی

در ریاضیات، بخصوص در نظریه همولوژی و توپولوژی جبری، کوهمولوژی عبارتی کلی برای دنباله ای گروه های آبلیست که به یک فضای توپولوژی مرتبط شده باشد، اغلب به چنین دنباله ای مجتمع های هم‌زنجیره ای گویند. کوهمولوژی را می توان به صورت روشی دید که می توان ب ...

                                               

گرادیان

در حسابان بردارها گرادیان یک میدان نرده‌ای، میدانی برداری است که مؤلفه‌های آن نرخ تغییر میدان نخستین را در جهت‌های مختلف نشان می‌دهد. جهت خود میدان برداری گرادیان جهت بیشینهٔ تغییرات است. به تعبیر دیگر برداری که اندازه و جهت حداکثر نرخ فضائی تغیی ...

                                               

گراف بازه‌ای

در نظریه گراف‌ها گراف بازه‌ای گرافی اشتراکی از خانواده‌ای از بازه‌هایی روی خط اعداد حقیقی است. به ازای هر بازه یک رأس رسم می‌گردد و بازه‌هایی که دارای اشتراک هستند بین رئوس متناظرشان یال رسم می‌گردد.

                                               

گراف کامل

گراف کامل گراف ساده‌ای است که در آن هر رأس به تمامی راس‌های دیگر به وسیلهٔ یک یال متصل است. معمولاً گراف کاملِ n {\displaystyle n} راسی را با k n {\displaystyle k_{n}} نمایش میدهند. آغاز نظریه گراف‌ها معمولاً با کار اویلر بر روی هفت پلِ کونیکسبرگ ...

                                               

گروه ساده

در ریاضیات، یک گروه ساده یک گروه نابدیهی است که تنها زیرگروه های نرمال آن، گروه بدیهی و خود گروه است. یک گروه که ساده نباشد را می توان به گروه های کوچکتری تجزیه کرد. یک گروه که ساده نباشد را می توان به دو گروه کوچکتر تجزیه کرد که زیرگروه نابدیهی ...

                                               

گروه شبه فوکسی

در نظریه گروه‌های کلاینی در ریاضیات، یک گروه شبه فوکسی، گروه کلاینی است که مجموعه حدی آن در یک خم جردن ناوردا موجود باشد. اگر مجموعه حدی برابر با منحنی جردن باشد، به گروه شبه فوکسی آن نوع یک گفته می‌شود، در غیر این صورت آن را نوع دو نامند. برخی ا ...

                                               

مؤلفه همبندی

در نظریه گراف، هر گراف ساده دارای یک یا بیشتر مولفه همبندی است. یک زیر گراف مانند H از G یک مؤلفهٔ همبندی برای G است اگر و فقط اگر بین هر دو راس در H، دست‌کم یک مسیر وجود داشته باشد و با افزودن هر راس دیگری از G به H این خاصیت از بین برود. به عبا ...

                                               

مبنا

پایه ، مبنا یا بِیس در ریاضیات به معنی تعداد رقم‌های منفردی است که برای نوشتن عدد در دستگاه عددنویسی با ارزش مکانی لازم است. مثلاً در عددنویسی دهدهی، که رایج‌ترین دستگاه در جهان امروز است، از ده رقم ۰ و ۱ و ۲ و ۳ و ۴ و ۵ و ۶ و ۷ و ۸ و ۹ استفاده م ...

                                               

مبنای منفی

مبنای منفی نام مبناهایی در ریاضیات است که در آنها، مبنا عددی منفی است. اصول و قواعد بنیادین مبناها در این نوع مبناها نیز صادق است با این تفاوت که هنگام تغییر مبنای عدد مورد نظر از مبنای دسیمالدهدهیِ مثبت به نگادسیمالدهدهیِ منفی تقسیمات متوالی را ...

                                               

مثال نقض

فرما ادعا کرده بود که F n = 2 n + 1 {\displaystyle F_{n}=2^{2^{n}}+1} همواره عدد اول می دهد.البته به ازای مقادیر یک دو سه و چهار همینطور است اما بعدا لئونهارت اویلر نشان داد که به ازای n = 5 {\displaystyle n=5} حاصل عدد 4294967297 {\displaystyle ...

                                               

مثلث متساوی‌الاضلاع

مثلث متساوی‌الاضلاع یا سه‌پهلوبرابر در هندسه به مثلثی گفته می‌شود که سه ضلع آن برابر باشند. در این مثلث هر سه زاویه داخلی نیز برابرند و هرکدام ۶۰ درجه می‌باشند. زوایای خارجی این مثلث نیز برابر بوده و هرکدام ۱۲۰ درجه هستند. همچنین این مثلّث حالت خ ...

                                               

مجموعه حدی

در ریاضیات، به ویژه در مطالعه سیستم‌های دینامیکی، یک مجموعه حدی ، حالتی است که سیستم دینامیکی، پس از یک زمان نامتناهی بدان می رسد. مجموعه‌های حدی از این جهت مهم هستند که می‌توانند برای درک رفتار طولانی مدت یک سیستم دینامیکی مورد استفاده قرار گیرند.

                                               

مجموعه شمارا

اگر بتوان بین اعضای یک مجموعه و زیرمجموعه‌ای از اعداد طبیعی، تناظر یک‌به‌یک برقرار کرد، آن مجموعه را "شمارا" می‌گوییم. مجموعه‌های متناهی، مجموعه اعداد طبیعی، مجموعه اعداد صحیح، مجموعه اعداد گویا و مجموعه اعداد جبری نمونه‌هایی از مجموعه‌های شمارا ...

                                               

مخروط

مخروط یکی از گونه‌های هرم است که قاعدهٔ آن دایره است. یک مخروط یک شکل هندسی سه‌بُعدی است که از پایهٔ تختش سطح مقطع مخروط به آرامی یا به سرعت به سطح قاعده و ارتفاع بستگی دارد تا راس باریک می‌شود. به‌طور جزئی‌تر شکلی جامد است که به یک صفحهٔ پایه سط ...

                                               

مدول ساده

در ریاضیات، به‌خصوص در نظریه حلقه‌ها، مدول ساده روی یک حلقه چون R {\displaystyle R} ، مدول‌هایی روی R {\displaystyle R} هستند که ناصفر بوده و هیچ زیرمدول ناصفر محضی نداشته باشد. به‌طور معادل، یک مدول M {\displaystyle M} ساده است اگر و تنها اگر هر ...

                                               

مرکز (هندسه)

مرکز در هندسه یا مرکزِ هندسیِ یک جسم، نقطه ای درست در میانِ آن است. البته با توجه به تعاریفِ خاصِ قرارداد شده برای مرکزِ هندسی، یک مورد -یا جسم- می‌تواند مرکزی نداشته باشد.

                                               

مزدوج مختلط

در ریاضیات، مزدوج مختلط یا همیوغ همتافت برای یک عدد مختلط، یک عدد مختلط دیگر است که علامت قسمت موهومی آن متفاوت است. بنابراین، مزدوج عدد مختلط z = a + i b {\displaystyle z=a+ib\,} که a {\displaystyle a} و b {\displaystyle b} دو عدد حقیقی هستند، ب ...

                                               

مشتق جزئی

مشتق پاره‌ای یا مشتق جزئی ، در مورد توابع چند متغیره، به مشتق تابع نسبت به یکی از متغیرها با ثابت نگه‌داشتن سایر متغیرها گفته می‌شود. مشتق جزئی تابع f نسبت به متغیر x به یکی از صورت‌های زیر نمایش داده می‌شود: از ∂ به عنوان نماد مشتق جزئی استفاده ...

                                               

معادله دیفرانسیل همگن

یک معادله را معادله همگن می نامیم که اگر رابطه زیر به ازای هر عدد حقیقی λ {\displaystyle \lambda } برقرار باشد: f = λ n f x, y, y ′, y ″ {\displaystyle fx,\lambda y,\lambda y,\lambda y=\lambda ^{n}fx,y,y,y} برای مثال برای معادلات دیفرانسیل معمولی ...

                                               

معادله موج

معادله موج معادله‌ای خطی و کلاسیک از نوع معادلات دیفرانسیل هذلولوی پاره‌ای است. در حالت دو بعدی معادلهٔ درجهٔ دوم موج به صورت زیر نمایش داده می‌شود: ∂ 2 u ∂ t 2 = c 2 ∇ 2 u {\displaystyle {\partial ^{2}u \over \partial t^{2}}=c^{2}\nabla ^{2}u\!} ...

                                               

مقسوم‌علیه

در ریاضیات، مقسوم‌علیه یک عدد صحیح n ، که یک عامل n هم خوانده می‌شود، عدد صحیحی‌ست که n بر آن تقسیم می‌شود و هیچ باقی‌مانده‌ای در این تقسیم نمی‌مانَد. یا به عبارت دیگر اگر عدد n را بر عدد k تقسیم کنیم و باقی‌مانده تقسیم صفر شود آنگاه می‌توان گفت ...

                                               

مقطع مخروطی

از دوران هر شکل دور یک محورش شکل جدیدی به وجود می‌آید. مثلا از دوران مستطیل حول یک محورش، استوانه به دست می‌آید. مثلا پاره‌خطی را حول خطی که بر آن عمود است دوران دهیم، یک دایره ایجاد می‌شود.

                                               

مکان هندسی

مکان هندسی به مجموعه نقاطی گویند که دارای خصوصیت مشترکی باشند و هر نقطه از مجموعهٔ جهانی که دارای آن خصیصهٔ مشترک باشد عضو آن مکان هندسی است. این اصطلاح معمولاً در جایی بکار برده می‌شود که این نقاط تشکیل شکل پیوسته‌ای مانند یک منحنی بدهد. به‌طور ...

                                               

موج سینوسی

موج سینوسی یک شکل موج مهم در علوم و مهندسی است. یکی از موارد رایج مشاهدهٔ این موج، در توصیف حرکت‌ سادهٔ نوسانی مانند حرکت آونگ، یا نوسان‌ساز‌ها است. فرم کلی موج سینوسی به‌صورت یک تابع ریاضی تعریف می‌شود، y = A sin ⁡ ω t + θ {\displaystyle y=A\sin ...

                                               

میانگین هندسی

میانگین هندسی در ریاضیات، برابر است با ریشه nاُم حاصل‌ضرب n متغیر. به‌طور مثال میانگین هندسی دو عدد ۲ و ۸ برابر است با: 2 ⋅ 8 = 4 {\displaystyle {\sqrt {2\cdot 8}}=4} میانگین هندسی با استفاده از رابطه زیر محاسبه می‌شود. ∏ i = 1 n a i 1 / n = a 1 ...

                                               

میدان تنسوری

در ریاضیات، فیزیک و مهندسی، یک میدان تنسوری به هر نقطه از یک فضای ریاضیاتی، یک تنسور نسبت می‌دهد. میدان‌های تنسوری در هندسه دیفرانسیل ، هندسه جبری ، نسبیت عام، در تجزیه و تحلیل تنش و کشش در مواد و بسیاری از کاربردهای دیگر در علوم و مهندسی به کار ...

                                               

نقطه ثابت

در ریاضیات یک نقطه ثابت از یک تابع نقطه‌ای است که به وسیله تابع به خودش نگاشت می‌شود. به مجموعه‌ای از نقاط ثابت مجموعه ثابت می‌گویند. به زبان ساده تر یعنی c {\displaystyle c} نقطه ثابت از تابع f {\displaystyle f} است اگر و تنها اگر c = f {\displa ...

                                               

نماد علمی

نماد علمی روشی‌ست برای نوشتن اعدادی که خیلی بزرگ یا خیلی کوچک‌ند و نمی‌توان به سادگی آن‌ها را در نماد ده‌دهی نوشت. این نماد به صورت دیجیتال معمولاً با e نمایش داده می‌شود. استفاده از نماد علمی در ماشین‌حساب‌های علمی و توسط دانشمندان، ریاضی‌دانان، ...

                                               

نماد لوی-چیویتا

نماد لوی-چیویتا یک شبه تنسور همسانگرد است که برای ساده‌سازی در محاسبات تنسوری بسیار مفید است. این نماد به افتخار ریاضیدان ایتالیایی تولیو لوی-چیویتا نامگذاری شده‌است.

                                               

نمودار هسه

نمودار هَسه یک نمودار ریاضی برای نمایش یک مجموعه جزئاً مرتب متناهی است. برای یک مجموعه با ترتیب جزئی هر عضو مجموعه P با یک رأس در گراف نشان داده می‌شود و برای نشان دادن رابطه بین اعضای مجموعه تنها به رابطه‌های پادمتقارن بسنده می‌شود. از آن‌جایی ک ...

                                               

نیکلا بورباکی

نیکُلا بورباکی نام مستعار گروهی از ریاضی‌دانان عمدتاً فرانسوی است که از سال 1935 به بعد کتابهایی در ریاضیات پیشرفته نوشتند. با هدف بنیان نهادن ریاضیات بر نظریه مجموعه ها، تلاش اصلی گروه دست یافتن به دقت و کلیت بود. کارهای آنها نهایتاً به کشف مفاه ...

                                               

وارون ضربی

وارون ضربی برای عنصری مانند g، وارون ضربی، عنصری مانند g -1 خواهد بود به طوری که g ⋅ g − 1 = g − 1 ⋅ g = 1 {\displaystyle g\cdot g^{-1}=g^{-1}\cdot g=1} باشد. وارون ضربی برای z = 0 {\displaystyle z=0} تعریف‌نشده است. وارون ضربیِ یک عدد غیرصفر مان ...

                                               

هم ارزی موریتا

در جبر مجرد هم‌ارزی موریتا رابطه‌ای است که در حلقه تعریف می‌شود و ویژگی آن را حفظ می‌کند. این تعریف اولین بار توسط کیتی موریتای ژاپنی در سال ۱۹۵۸ ارائه شد.

                                               

همریختی گراف

همریختی گراف در زمینه نظریه گراف در ریاضیات، نوعی نگاشت مرتبط با ساختار در بین دو گراف است. اگر دقیق‌تر بگوییم، همریختی نوعی تابع بین مجموعه راس‌های دو گراف است، که در آن راس‌های مجاور در یک گراف به راس‌های مجاور در گراف دیگر تناظر می‌یابد. همریخ ...

                                               

هم‌شیب

با توجه به دستهٔ منحنی‌ها، فرض می‌شود که دیفرانسیل‌پذیر باشد، هم‌شیب یا ایزوکلاین برای آن خانواده توسط مجموعه نقاطی که در آن برخی از اعضای خانواده به یک شیب مشخص می‌رسند، شکل می‌گیرد. این کلمه از کلمات یونانی ἴσος به معنی "همان" و κλίνειν، به معن ...

                                               

همولوژی (ریاضیات)

در ریاضیات همولوژی راهی کلی برای نسبت دادن دنباله ای از اشیاء جبری مثل گروه های آبلی یا مدول ها به دیگر اشیاء جبری مثل فضاهای توپولوژیکی است. گروه های همولوژی ابتداءً در توپولوژی جبری تعریف شدند. انواع مختلف ساختار های مشابه نیز در دیگر زمینه ها ...

                                               

یک‌ریختی گروه‌ها

در جبر مجرد، یک‌ریختی گروه‌ها تابعی است بین دو ریاضیاتی که رابطه‌ای یک‌به‌یک بین عناصر دو گروه تشکیل می‌دهد به شکلی که عمگرهای گروه‌های داده شده حفظ شوند. اگر بین دو گروه یک‌ریختی وجود داشته باشد آن گروه‌ها یک‌ریخت خوانده می‌شوند. در نظریهٔ گروه‌ ...

                                               

یکه موهومی

یکه موهومی ، ، یکی از دو ریشه معادله x 2 = − 1 {\displaystyle x^{2}=-1\ } است که معمولاً با i {\displaystyle i} نمایش داده می‌شود. با توجه به این‌که هیچ‌یک از اعداد حقیقی نمی‌تواند ریشه این معادله باشد، i {\displaystyle i} موهومی خوانده می‌شود. ب ...

                                               

آزمایشگاه زبان

لابراتوار زبان یکی از سیستم‌های سمعی-بصری در جهت ارتقا سطح علمی و فرهنگی آموزش زبان موسسات مختلف آموزشی از مدرسه تا دانشگاه‌ها و آموزشگاه‌های زبان است. یک لابراتوار زبان به همراه وسائل سمعی بصری، کابین‌های مجزا، امکان ارسال پیام‌های خصوصی و گروهی ...

                                               

آمفا

= آزمون مهارت زبان فارسی یا آمفا ، آزمون استاندارد مهارت زبان فارسی برای فارسی آموزان در سراسر جهان و مورد تأیید شورای عالی انقلاب فرهنگی است. این آزمون دارای دو بخش عمومی و دانشگاهی است که بخش عمومی آن را بنیاد سعدی و بخش دانشگاهی آن را وزارت عل ...

                                               

انتقال زبانی

انتقال زبانی به انتقال مطالب آموخته‌شده در زبان اول یا زبان مادری به زبان دوم گفته می‌شود. اگر این انتقال به یادگیری زبان دوم کمک کند، "انتقال مثبت" و اگر جلوی یادگیری را بگیرد، "انتقال منفی" یا "تداخل" است.

                                               

تجویزگرایی زبانی

تجویزگرایی زبانی ، اصطلاحی است که توسط زبانشناسان برای متمایز کردن هر رویکردی به کار می‌رود که قصد دارد با معیارهایی غیرزبانشناختی قواعدی را ارائه دهد که زبان باید در چارچوب این قواعد به کار برود. تجویزگرایی با استفاده از معیارهایی نظیر برتری سره ...

                                               

تلقین‌پذیری

تلقین‌پذیری، یک نوآوری آموزشی بود که بر پایه استفاده از قدرت مغز قرار داشت و نتایجی بزرگ را نوید می‌داد. طبق نظر لازانف ۱۹۷۹ افراد می‌توانند بسیار بیشتر از آنچه فکر می‌کنند، یاد بگیرند. لازانف با استفاده از بینش‌هایی که با استفاده از پژوهش روانشن ...

                                               

فراگیری زبان دوم

فراگیری زبان دوم ، یادگیری زبان دوم یا یادگیری ال۲ به فرایندی گفته می‌شود که در آن افراد زبان دومی را یادمی‌گیرند. فراگیری زبان دوم همچنین به رشته‌ای علمی اشاره دارد که به مطالعهٔ این فرایند اختصاص دارد. فراگیری زبان دوم به یادگرفتن هر زبانی علاو ...

                                               

همایند

همایند در زبان‌شناسی پیکره‌ای، ترتیبی از واژه‌ها یا اصطلاح‌ها است که بیشتر از آنچه که توسط شانس یا تصادف پیش‌بینی می‌شود، با یکدیگر رخ می‌دهند. در عبارت‌شناسی، "لفظ" زیرواحدی برای phraseme در نظر گرفته می‌شود. اهمیت همایندها جدا از نظر معناشناسی ...

                                               

اختلال پردازش مرکزی شنوایی

طبق تعریف مراجع بین‌المللی ، اختلال پردازش مرکزی شنوایی یا بد شنوایی عبارت از نقص در پردازش ادراکی محرکات شنوایی و فعالیت نوروبیولوژیکی زمینه در آن پردازش‌ها است. CAPD احتمالاً ناشی از بازنمایی عصبی ناهنجار اصوات گفتاری و غیرگفتاری در دستگاه عصبی ...

                                               

سکوت انتخابی

سکوت انتخابی یا گنگی انتخابی ، نوعی اختلال است که در آن شخص با وجود اینکه در حالت عادی قادر به تکلم است، در موقعیت‌هایی خاص یا در برابر افرادی خاص قادر به حرف زدن نیست. این اختلال ممکن است به همراه خجالت و اضطراب اجتماعی باشد. رفتار شخص از نگاه د ...

                                               

گفت‌وگو

گفت‌وگو نوعی برهم‌کنش بین دو یا چند نفر و ارتباطی بداهه بین دو یا چند نفر از مردم در راستای رسوم است. تحلیل گفت‌وگو شاخه‌ای از جامعه‌شناسی است که به مطالعۀ بافت و ساختار رفتارهای انسانی با نگاهی عمیق‌تر به رفتارهای گفت‌وگو می‌پردازد. یکی از اولین ...

                                               

موسیقی آوازی

موسیقی آوازی گونه‌ای از موسیقی است که توسط یک یا چند خواننده همراه با یا بدون همراهی سازهای مختلف اجرا می‌شود، به‌شکلی که محوریت قطعه بر آواز خواندن باشد.

                                               

واج‌شناسی

واج‌شناسی یا فونولوژی یکی از زیرشاخه‌های زبانشناسی است که به بررسی نظام آوایی زبان می‌پردازد و جایگاه عناصر آوایی زنجیری و زبرزنجیری را در نظام زبان مشخص می‌کند. در این حوزه، مسائلی مانند آوا، واج، واج‌گونه، گام یا پایه، هجا، تکواژ، تکیه، آهنگ، ر ...

Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →