ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 260



                                               

من (ضمیر)

در زبان فارسی، من ضمیر شخصی منفصل برای اول شخص مفرد است. در واقع اصل این کلمه باید در زبان فارسی امروز اَز یا اَژ می‌شد، اما به دلایل تاریخی/زبانشناختی این کلمه تبدیل به من شده‌است. این بداعت از زبان پارتی یا پهلوی اشکانی آغاز شد و به زبان فارسی ...

                                               

نظریه مجموعه‌های ناخوش‌بنیان

نظریات مجموعه ای ناخوش‌بنیان انواع مختلفی از نظریه مجموعه‌ها هستند که به مجموعه‌ها اجازه می‌دهد عضو خود باشند، و به بیانی، رابطه خوش‌بنیانی را نقض کنند. در نظریه‌های مجموعه ای ناخوش‌بنیان، اصل بنیانِ نظریه مجموعه‌های زرملو-فرانکل با اصولی که نفی ...

                                               

واژگان

واژگان در اصطلاح زبان‌شناسی، یک نظام معنایی است که پایه‌های اصلی یا دستوری واژه‌ها را معین می‌کند. سخن‌گویان هر زبانی، علاوه بر مجموعه نظام‌های آوایی، صرفی، نحوی و معنایی زبان خود؛ واژگان آن زبان را نیز در ذهن دارند. در واژگان ذهنی، اطلاع آوایی ب ...

                                               

درگاه: زبان/آن‌چه می‌توانید انجام دهید

در پروژه‌های زبان همکاری کنید. الگوی را به نوشتارهای خرد زبان اضافه کنید. نوشتارهای خرد زبان را گسترش دهید.

                                               

درگاه: زبان/آیا می‌دانید/۱

. که زبان ونتی که در داخل و اطراف ونیز ایتالیا صحبت می‌شود، یک گویش ایتالیایی نیست؟ . که گویش کره‌ای کره ای‌های ساکن در ژاپن تغییر کرده است به طوری که برخی از سخنرانان آن فکر نمی‌کنند که بتوانند به درستی کره‌ای صحبت کنند؟ . که هندی، بنگالی، و پرت ...

                                               

برنامه کمینه‌گرا

برنامهٔ کمینه‌گرا در زبان‌شناسی مبنای روش تحقیقی است که در چارچوب دستور زایشی از دههٔ ۱۹۹۰ با چاپ مقالهٔ نوام چامسکی در سال ۱۹۹۳ آغاز شد. چامسکی، به تبع مسئلهٔ تمایز ایمره لاکاتوش، کمینه‌گرایی را به‌عنوان یک برنامه معرفی کرد و نه یک نظریه. برنامه ...

                                               

نوآم چامسکی

آورام نوآم چامسکی یک زبان‌شناس، فیلسوف آنارشیست و نظریه‌پرداز آمریکایی است. از او به‌عنوان پدر زبان‌شناسی نوین یاد می‌شود. نظریهٔ معروف وی دستور زایشی-گشتاری است که در دههٔ ۶۰ میلادی انقلابی در زبان‌شناسی معاصر ایجاد کرد. مقالات و کتاب‌های نوام چ ...

                                               

دستور زایشی

دستور زایشی یکی از رویکردهای بررسی نحو زبان است که توسط نوام چامسکی تبیین شده‌است. تدوین این دستور با نگارش کتاب ساخت‌های نحوی توسط چامسکی آغاز شد.

                                               

ساخت زبان فارسی (کتاب غلامعلی‌زاده)

ساخت زبان فارسی کتابی از خسرو غلامعلی‌زاده است که در سال ۱۳۷۴ از سوی نشر احیا کتاب منتشر شد. نویسنده در این کتاب که در اصل، رسالهٔ دکتری او در دانشگاه تهران است، به جنبه‌های گوناگون دستورزبان فارسی پرداخته‌است.

                                               

صرف توزیعی

در زبانشناسی زایشی صرف توزیعی چارچوبی نظری است که در سال ۱۹۹۳ توسط موریس هله و الک مرنتز معرفی شده‌است. ادعای اصلی صرف توزیعی این است که هیچ تمایزی میان ساخت کلمات و جملات وجودندارد. نحو تنها موتور زایای‌ای است که تناظرهای صورت-معنا را شکل‌می‌دهد ...

                                               

گرامر درخت مجاورت

گرامر درخت مجاورت یک قاعده ی گرامری است که توسط آراویند جوشی تعریف شده‌است. گرامرهای درخت مجاورت تاحدی شبیه گرامرهای مستقل از متن هستند اما واحد مقدماتی بازنویسی در اینجا به جای نماد، درخت است. اگرچه گرامرهای مستقل از متن قواعدی برای بازنویسی نما ...

                                               

معناشناسی زایشی

معناشناسی زایشی نام یک نظریه زبان‌شناسی است که توسط دو دانشجوی نوام چامسکی آغاز شد. معناشناسی زایشی به همراه نظریه معیار ، نظریه معیار بسط یافته و نظریه معیار بسط و تجدیدیافته همه نسخه‌های مختلفی از دستور گشتاری هستند.

                                               

نزاع‌های زبان‌شناختی

نزاع‌های زبان‌شناختی به مجموعه‌ای از بحث‌های علمی بین نوام چامسکی و معنی‌شناسان زایشی گفته می‌شود که در دهه‌های ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰ صورت گرفت. زبان‌شناسی شناختی حاصل نزاع‌های زبان‌شناختی میان معنی‌شناسان زایشی و طرفداران چامسکی‌ست. دو تن از معنی‌شناسان ز ...

                                               

نظریه حاکمیت و مرجع‌گزینی

حاکمیت و مرجع‌گزینی یا اقتدار و وابستگی ، به اختصار GB یا GBT یک نظریهٔ نحوی و یک دستور زبان ساخت عبارتی در سنت دستور گشتاری است که عمدتاً توسط نوآم چامسکی در دههٔ ۱۹۸۰ میلادی ایجاد شده است. این نظریه یک بازبینی بنیادی در نظریات قبلی اوست و بعداً ...

                                               

وراثت چامسکی

وراثت چامسکی یا سلسله‌مراتب چامسکی یا سلسله‌مراتب چامسکی-شوتزنبرگر در زمینه‌های علوم کامپیوتر و زبان‌شناسی، به خصوص در زمینهٔ زبان‌های صوری، یک سلسله مراتب نگهدارندهٔ کلاس‌های دستور زبان صوری است. سلسله‌مراتب گرامرها توسط نوآم چامسکی در سال ۱۹۵۶ ...

                                               

الفبای عبری

الفبای عِبْری یا الفبای عِبْرانی در نوشتن خط عبری و نیز برخی نشانه‌های علمی و ریاضی بکار می‌رود. دو دستور خط پالئو و استاندارد را شامل می‌گردد که نوع دوم که در حال حاضر مورد استفاده قرار می‌گیرد از رسم‌الخط آرامی شکل گرفته است. الفبای عبری از ۲۲ ...

                                               

بالائی‌بالان

بالائی‌بالان نخستین زبان فراساخته‌ی جهان است، که بر اساس چند زبان غیرهم‌خانواده ساخته شده است. این زبان به‌دست یک ایرانی و بر اساس زبان فارسی طراحی و ابداع شده است.

                                               

زبان پرندگان

در تاریخ اساطیری و علوم خفیه ادبیات قرون وسطی زبان پرندگان به عنوان یک پدیده عارفانه، زبان مکاشفه عمیق، زبان سبز، زبان تغییر ناپذیر، زبان تقدیس شده، زبان فرشته‌ها یا یک زبان جادویی یا عرفانی که توسط پرندگان به منظور ارتباط با مبدأ استفاده می‌شده، ...

                                               

سفر یتزیرا

سفر یصیرا یکی از قدیمیترین کتابهای عرفانی یهودی است. با اینکه بعضی اعتقاد دارند این کتاب بیشتر از عرفان با ادبیات و ریاضیات مرتبط است. ریشه این کتاب معلوم نیست ولیکن پیروان کابالا اعتقاد دارند که ابراهیم نبی آن را نوشته‌است.

                                               

آریایی

آریا, نامی است که به هندیان و ایرانیان داده اند، که در طول هزاره سوم پ. م به فلات ایران و شبه قاره هند کوچیده اند. صورت اضافی جمع این واژه به صورت "اریانم" منشأ نام کشور ایران است. به گفتهٔ گراردو نیولی بر خلاف معناهای گوناگونی که آریَن یا آریا د ...

                                               

آواشناسی

آواشناسی یا فونتیک شاخه‌ای از زبان‌شناسی است که مطالعه اصوات گفتار انسان را تشکیل می‌دهد و با خواص فیزیکی اصوات گفتاری ارتباط دارد که عبارتند از: تولید فیزیولوژیکی آن‌ها، خواص آکوستیک، درک مخاطب و وضعیت نروفیزیولوژیکی. از سوی دیگر، واج‌شناسی به ت ...

                                               

اعلامیه زبان مشترک

اعلامیه زبان مشترک در سال ۲۰۱۷ توسط گروهی از روشنفکران و سمن‌های کرواسی، بوسنی و هرزگوین، مونته‌نگرو و صربستان که تحت لوای پروژه‌ای تحت عنوان "زبان و ملی‌گرایی" کار می‌کردند، صادر شد. در این اعلامیه آمده‌است که کروات‌ها، بوسنیایی‌ها، صرب‌ها و مون ...

                                               

بدل (زبان‌شناسی)

بدل رابطه‌ای بین سازه‌های دستوری است که در آن از دو اسم متفاوت، برای اشاره به یک مصداق واحد استفاده می‌شود. مجموعهٔ آن دو اسم با هم مرکب دوسویه نام دارد. مثلاً در هر دو جملهٔ زیر رابطهٔ بدل موجود است زیر بدل خط کشیده شده‌است. خواهرم، سارا ، به با ...

                                               

تکامل اسپرانتو

اسپرانتو به رغم ماهیت فراساخته و تاریخچه نه چندان بلند آن، به مانند دیگر زبانهای طبیعی و زنده دنیا مورد تغییر و تحول واقع می‌شود؛ زبانشناسان از مهم‌ترین مقوله‌های تکاملی اسپرانتو به موارد زیر اشاره داشته اند: بهره‌گیری از ظرفیت‌های پنهان دستور زب ...

                                               

حاشیه

حاشیه و متن و نوشته کوتاهی است که اغلب به صورت حاشیه‌نگاری یا بین خطوط، برای توضیح معنای یک کلمه یا تکه‌ای از متن، نوشته می‌شود. این حاشیه می‌تواند به زبان متن اصلی یا متفاوت از آن باشد.

                                               

روان‌شناسی زبان

روان‌شناسی زبان علم مطالعهٔ عوامل روان‌شناختی و عصب‌شناختیِ اکتساب، کاربرد، درک و تولید زبان است. مطالعات اولیه در حوزهٔ روان‌شناسی زبان عمدتاً فلسفی است؛ زیرا در گذشته داده‌های منسجمی درباب نحوهٔ عملکرد مغز در دسترس نبوده‌است. روان‌شناسی زبان به ...

                                               

زبان‌شناسی اجتماعی-شناختی

زبان‌شناسی اجتماعی-شناختی یک زمینه‌ی بین‌رشته‌ای از زبان‌شناسی است که مدعی است می‌تواند تنوعات زبانی در زمینه‌ی اجتماعی را در چارچوب شناخت توجیه کند. هدف زبان‌شناسی اجتماعی-شناختی ساخت یک مدل ذهنی از جامعه، اشخاص و سازمان‌ها و ارتباط میان آنهاست. ...

                                               

زبان‌شناسی تحلیلی

زبان‌شناسی تحلیلی اصطلاحی است که نظریات مختلف زبان‌شناسی را در برمی‌گیرد. این نظریه تحلیلی، ویژگی‌های مختلف زبان و گفتار انسان را بررسی می‌کند.

                                               

زبان‌شناسی زیستی

زبان‌شناسی زیستی Biolinguistics، مطالعه زیست شناسی و تکاملِ زبان است. زبان‌شناسی زیستی حوزه‌ای میان رشته‌ای متشکل از علوم زبان شناسی، زیست شناسی، عصب‌شناسی، روان شناسی، ریاضیات و سایر رشته‌ها است. این حوزه تلاش می‌کند تا عملکرد چرخه‌ای را در ذهن ...

                                               

زبان‌شناسی فرهنگی

زبان‌شناسی فرهنگی ، ویا ، رشته‌ای از زبان‌شناسی است که هدف آن مطالعهٔ رابطه بین زبان و فرهنگ، و چگونگی درک جهان از دیدگاه گروه‌های مختلف قومی‌است. این ترکیب بین قوم‌شناسی و زبان‌شناسی است؛ که اولی اشاره به راه زندگی همهٔ جامعه است، که به معنی تما ...

                                               

زبان‌شناسی کمی

زبان‌شناسی کمّی یا زبان‌شناسی کمیت‌گرا یا آماری شاخه‌ای از زبان‌شناسی نظری و زبان‌شناسی رایانشی است که با استفاده از روش‌های آماری، به مطالعهٔ بسامد و توزیع واحدهای زبانی می‌پردازد. این شاخه دارای دو جنبهٔ نظری و کاربردی است: به لحاظ نظری، اصولی ...

                                               

زبان‌شناسی لاوندر

زبان‌شناسی لاوندر ، عبارتی بود که برای اولین بار توسط زبان‌شناسی به نام ویلیام لپ، به منظور مطالعهٔ شیوهٔ سخن گفتن رایج در میان افراد همجنس‌گرای مرد، همجنس‌گرای زن، دوجنس‌گرایان، تراجنسیتیها مورد استفاده قرار گرفت. رنگ ارغوانی رنگی بوده‌است که هم ...

                                               

فهرست لینگوییست

فهرست لینگوییست یا فهرست لینگویست یک منبع مهم آنلاین در رشتهٔ دانشگاهی زبان‌شناسی است. این فهرست در اوایل سال ۱۹۹۰ توسط آنتونی اریستر در دانشگاه استرالیای غربی تأسیس شد، و در آمریکا توسط بنیاد ملی علوم به‌عنوان مرجع مورد استفاده قرار می‌گیرد. قدی ...

                                               

ڤ

فاء اعجمی از حروف الفبای فارسی است که در نسخه‌های خطی سده‌های چهارم و پنجم دیده می‌شود. این حرف امروزه دیگر در خط فارسی حضور ندارد. این حرف صدایی چون حرف V در انگلیسی را داشته است. ابدال "ڤ" ها به حروف "ب" و "ف" را دلیل حذف این نویسه از الفبای فا ...

                                               

کنراد مالت برون

کنراد مالته-برون با نام مادری مالته کنراد برون جغرافی دان ، شاعر و نویسنده ی دانمارکی زاده ۱۲ اوت ۱۷۷۵ میلادی در تیستِد دانمارک و درگذشته در ۱۴ دسامبر ۱۸۲۶ در ۵۱ سالگی در پاریس فرانسه است. وی نویسنده و نویسنده همکار در کتاب‌های بسیاری در زمینه جغ ...

                                               

مردم‌شناسی زبانی

مردم‌شناسی زبانی مطالعه آماری زبان‌ها در بین همه جمعیت‌ها است. برآورد تعداد گویشوران یک زبان معین ساده نیست و برآوردهای مختلف ممکن است تفاوت چشمگیری داشته باشد. این امر نخست به دلیل مسئله تعریف "زبان" در برابر "گویش" است. شناسایی گونه‌ها به عنوان ...

                                               

معنی‌شناسی شناختی

معنی‌شناسی شناختی یا معناشناسی شناختی ، بخشی از جنبش زبان‌شناسی شناختی است. معنی‌شناسی مطالعه‌ی معنای زبانی است. معنی‌شناسی شناختی ادعا می‌کند که زبان بخشی از توانایی عمده‌تر شناختی بشر است و بنا بر این تنها می‌تواند جهان را آن گونه که انسان‌ها م ...

                                               

واژه‌یاب

واژه‌یاب نمایه‌ای الفبایی از کلمات موجود در یک متن به‌همراه نشانی بازیابیِ آن‌هاست. در قدیم بدان کَشّاف می‌گفتند. در واژه‌یاب‌ها معمولاً واژه‌های به‌کاررفته در یک اثر در نظم الفبایی مرتب می‌شوند و بر اساس توالی حضور آن‌ها در متن، می‌آیند. واژه‌یا ...

                                               

ویلهلم اشمیت

ویلهلم اشمیت مردم شناس و زبان‌شناس آلمانی و از کشیشان کلیسای کاتولیک رومی و بنیانگذار نظریه توحید نخستین می‌باشد. وی دانش آموختهٔ دانشگاه‌های برلین و وین بود. او عمدتاً در اتریش اقامت داشت و در دانشگاه وین تدریس می‌کرد. وی مؤسسه‌های انسان‌شناختی ...

                                               

همزمانی و درزمانی

همزمانی و درزمانی دو رویکردی است که برای مطالعه نظام‌های نشانه‌شناختی پیشنهاد شده‌است. این دو رویکرد نخستین بار توسط فردینان دوسوسور، زبانشناس سوئیسی، در کتاب دروسی در زبان‌شناسی عمومی معرفی شده‌است. تمایز میان این دو رویکرد یکی از اصول بنیادین م ...

                                               

لهجه

در زبان‌شناسی به گونه‌ای از طرز تلفظ‌های ویژه یک گروه زبانی لهجه می‌گویند. تقریباً در تمامی زبان‌های جهان، گروه‌هایی با لهجه‌های گوناگون وجود دارند. مجموعه تلفظ‌های ویژه یک گروه معمولاً قانونمند و مطابق ضوابط ثابتی صورت می‌گیرد. لهجه‌ها معمولاً ب ...

                                               

حرف اضافه فرانسه

حرف اضافه کلمه یا ترکیبی ثابت و تغییرناپذیر است که میان دو کلمه یا گروهی از کلمات رابطهٔ تابعی برقرار می‌کند. انواع حرف اضافهٔ فرانسه و موارد کاربرد آن‌ها چنین است:

                                               

زبان بهاری

زبان بهاری از گروه‌های زبان ترکی در ایران ‌است که فقط لهجه خاص سکنه شهر بهار بوده که وارث لغات بسیار کلیدی از دوران و اعصار کهن است. این شهر با اینکه تا نیم قرن اخیر شهرستانی بیش نبود امّا واجد خصوصیات ویژه تمدنی بوده که از گذشته تا نیم‌ قرن اخیر ...

                                               

زبان آرامی

زبان آرامی عضوی از زبان‌های سامی است که بیش از ۳٬۰۰۰ سال قدمت دارد. زبان آرامی‌ها، زبان اداری امپراتوری‌ها و حتی کاهنان تمدنهای، سومر، آشور و بابل بوده‌است. زبان اصلی بخش عمده‌ای از کتاب‌های آسمانی دانیال و عزرا و زبان کتاب تلمود است. آرامی را زب ...

                                               

زبان آسامی

آسامی شرقی‌ترین زبان هندو-آریایی است، که بیش‌تر در ایالت آسام در شمال‌خاوری هند به کار می‌رود. همچنین زبان رسمی آسام است. همچنین در بخش‌هایی از آروناچال پرادش و دیگر ایالات شمال‌خاوری هند به کار می‌رود. گروه‌های کوچک آسامی زبان را می‌توان در بوتا ...

                                               

زبان آسی

آسی os:Ирон ӕвзаг) یکی از زبان‌های ایرانی شاخهٔ شرقی است که امروزه در قفقاز در منطقه‌ای میان روسیه و گرجستان صحبت می‌شود. آسی و تاتی تنها زبان‌های ایرانی هستند که به صورت بومی در بخشی از قاره اروپا رایج‌اند. گویندگان این زبان قسمتی در جمهوری اوست ...

                                               

زبان آلبانیایی

زبان آلبانیایی زبانی است از خانوادهٔ زبان‌های هندواروپایی که نزدیک به ۶ میلیون گویشور دارد. خاستگاه این زبان آلبانی و کوزوو است ولی در دیگر جاهای بالکان که آلبانی‌زبانان زندگی می‌کنند مانند مقدونیه، مونته‌نگرو و جنوب صربستان نیز به این زبان سخن م ...

                                               

آلزاسی

آلزاسی گویشی از زبان‌های آلمانیش سفلا در منطقه آلزاس است و به دیگر گویش‌های آلمانیش مانند آلمانی سوئیس و شوابی بسیار نزدیک است. آلزاس نام ناحیه‌ای در شرق کشور فرانسه و در همسایگی آلمان می‌باشد. طبق قانون اساسی جمهوری پنجم فرانسه، فرانسوی تنها زبا ...

                                               

آلمانی بالا

آلمانی بالا خانواده‌ای از گویش‌های آلمانی است که گویشوران آن در جنوب آلمان، اتریش، سویس و شمال ایتالیا پراکنده‌اند. آلمانی بالا به دو گروه اصلی آلمانیش و اتریشی-باواریایی تقسیم می‌شود که هرکدام شامل گویش‌های مختلفی هستند: آلمانی بازل آلمانیش پایی ...

                                               

آلمانی سفلی

زبان آلمانی سفلا یا آلمانی پایین یا ساکسونی پایین نام مجموعه‌ای از زبان‌های ژرمنی غربی است که در شمال آلمان و همچنین بخش‌هایی از شرق هلند رواج دارد، حدود ۵ میلیون گویشور بدان حرف می‌زنند. گستره کاربرد امروزی این زبان بیشتر در شمال آلمان ، خاور هل ...

Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →