ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 267



                                               

لری بغدادی

جویس بلو در بخش مربوط به زبان کردی در کتاب "راهنمای زبان‌های ایرای: جلد دوم، زبان‌های ایرانی نو" به ویراستاری رودریگر اشمیت، تنها در یک جا ذیل مبحث صرف اسم از گویشی تحت عنوان "کردی بغداد" یاد کرده‌است و به عنوان مثال برای ساخت اضافه، سه ترکیب اضا ...

                                               

لگزیگرام

لگزیگرام نمادی است که یک واژه را نشان می‌دهد ولی الزاما نمایانگر چیزی که واژه به آن اشاره می‌کند نیست. برای نمونه همانند لوگوگرام نیست که هر حرفش همانی باشد که به آن اشاره می‌کند و مثلاً برای خورشید شکل آن را بکشند. برای نمونه یرکیش زبانی مصنوعی ...

                                               

لهجه قدیم تهرانی

اهالی تهران صاحب زبان نبودند. پژوهشگران تهران قدیم را به سه بخش زبانی تقسیم کرده‌اند. تهران از جنوب به شهر ری و زبان راجی در آنجا می‌رسید. به گفته اساتید زبان فارسی، از ویژگی‌های زبان راجی استفاده از حرف اضافه بوده و گویشوران منطقه جنوب تهران که ...

                                               

لهجه قمی

قُمی یکی از لهجه‌های فارسی است که در شهر قم در استان قم ایران صحبت می‌شود. این گویش "کمج" یا "کمیج" نامیده می‌شود. این لهجه در قلمرو گویش‌های مرکزی ایران قرار می‌گیرد.

                                               

الفبای لهستانی

الفبای لهستانی برای متن در زبان لهستانی، بر اساس آواشناسی لهستانی استفاده می‌شود. این الفبا بر الفبای لاتین بنیان نهاده شده است، اما حروف معینی با نشانه‌ها را شامل می‌شود: kreska یا کلاهک ; نشانه یا kropka ; دنباله یا ogonek ; و مد. حروف q ، v و ...

                                               

ویلم ماتسیوس

ویلم ماتسیوس زبان‌شناس چک‌تبار و استاد زبان انگلیسی دانشگاه پراگ بود. او یکی از پایه‌گذاران مکتب زبان‌شناسی پراگ به حساب می‌آید.

                                               

مؤسسه فردوسی

مؤسسه فردوسی ، یک مؤسسه غیرانتفاعی و سازمان غیردولتی مطالعات ایرانی و فارسی است که فعالیت‌های علمی و پژوهشی مستقل انجام می‌دهد و برپایه امور و گرایش سیاسی یا مذهبی مغرضانه نیست. این مؤسسه در قالب یک مرکز بدون عضویت توسط دو بنیانگذار: دانشگاه ماری ...

                                               

نقش دستوری

در زبان‌شناسی به نقشی که واژه‌ای یا گروهی از واژه‌ها در جمله به خود می‌گیرد نقش دستوری گفته می‌شود. نقش‌ها به دو دسته تقسیم می‌شوند: نقش‌های اصلی که اگر فعل اسنادی یا همان ربطی بود نهاد و گزاره نقش‌ اصلی هستند ولی اگه فعل غیراسنادی یا همان فعل خا ...

                                               

نهاد-مفعول-فعل

در گونه‌شناسی زبانی نهاد مفعول فعل به گونه‌هایی از زبان می‌گویند که در آن، ترتیب اجزاء جمله به صورت "نهاد مفعول فعل" باشد. مانند: کاوه، فریدون را دید. نهاد: کاوه مفعول: فریدون فعل: دید زبان‌هایی که دارای ساختار ترتیبی نهاد مفعول فعل هستند عبارت‌ا ...

                                               

واج‌شناسی انگلیسی

مثل بسیاری زبان‌های دیگر، انگلیسی تنوع گسترده‌ای در تلفظ، هم از نظر تاریخی و هم از گویشی به گویش دیگر دارد. گرچه، به طور کلی گویش‌های منطقه‌ای انگلیسی سیستم واجی بسیار مشابهی با یکدیگر دارند. در کنار سایر قضایا، بیشتر گویش‌ها کاهش واکه‌ای در هجاه ...

                                               

واژه معرب

واژهٔ معرّب به‌معنای واژه‌ای است که در اصل عربی نبوده و از زبان‌های دیگر وارد عربی شده و همراه با دگرگونی، صورتِ عربی گرفته‌است. به‌ویژه این اصطلاح در فارسی به‌معنای کلمات فارسی‌اند که در عربی وارد شده و به‌کار می‌رود. پس از اسلام، زبان عربی در ا ...

                                               

هزاره دوم آهوی کوهی

هزارهٔ دومِ آهوی کوهی یکی از مجموعه اشعار محمدرضا شفیعی کدکنی است. این کتاب شامل پنج دفتر شعر است: مرثیه‌های سرو کاشمر؛ خط دلتنگی؛ غزل برای گل آفتابگردان؛ در ستایش کبوترها؛ و ستاره دنباله‌دار.

                                               

هزوارش

هُزوارِش یا اُزوارش در نوشته‌های پهلوی به واژه‌ها یا بخش‌هایی از یک واژه گفته می‌شود که به زبان آرامی و به خط پهلوی نوشته می‌شد اما هنگام خواندن آن‌ها برابر پارسی میانه آن‌ها تلفظ می‌شد. این کلمه نخستین بار به صورت "زوارش" در کتاب الفهرست ابن ندی ...

                                               

هفتک (لاتین)

هفتک ، کارُن یا گُوِه ، نام یک علامت/نشانه اعراب‌گذاری برای حروف لاتین است که به صورت هفت عربی کوچک بر روی برخی حروف قرار می‌گیرد. بسیاری از کشورها برای ایجاد تمایز بین برخی از حروف الفبای خود، از گُوِه بهره می‌برند. هفت نویسهٔ باگُوِکه در لاتین‌ ...

                                               

هندی فیجی

هندیِ فیجی زبان هندی‌تباران فیجی است. این زبان از زبان اودهی مشتق‌شده و دربرگیرندهٔ وامواژگان فراوانی از زبان‌های انگلیسی و فیجی است. همچنین واژگان چندی نیز بر حسب نیاز در این زبان و مستقل از زبان اودهی ساخته‌شده‌است.

                                               

X

X بیست‌وچهارمین حرف از حروف الفبای لاتین است. تلفظ انگلیسی آن "اِکس" است. در تلفظ فرانسوی "ایکس" گفته می‌شود که تلفظ رایج در زبان فارسی به همین گونه است.

                                               

هلیوپلیسی‌ها

راع Ra شو نگاه دارنده آسمان گب ایزد زمین آتوم Atum خپره ایزد دگرگونی حیات هارماخیس ایزد ستارگان آنهور قدرت آفرینندگی خورشید نو آشفتگی کیهانی تفنوت ایزد بانو و همسر شو نات Nut ایزد بانوی آسمان

                                               

اختلال دلبستگی واکنشی

اختلال دلبستگی واکنشی در علم پزشکی نوعی اختلال شدید و نسبتاً نادر است که کودکان را تحت تأثیر قرار می‌دهد. این اختلال از طریق شیوه‌های ارتباطی مشخصاً توزیع‌شده و سازنده در بیشتر موقعیت‌ها است که می‌تواند به شکل شکست‌های مداوم برای ایجاد یا بروز وا ...

                                               

سندرم فرزند میانی

سندرم فرزند میانی یا نشانگان فرزند میانی احساس به حاشیه رانده شدن فرزند میانی را گویند. دیدگاهی فرگشتی این پدیده را اینگونه تبیین می‌کند که والدین سرمایه‌گذاری بیشتری بر روی فرزندان اول و آخر می‌کنند و لذا فرزند میانی کمتر به عنوان کودک مورد توجه ...

                                               

صفحه رشد استخوان

صفحه رشد استخوان یا Physis صفحه ای غضروفی از جنس غضروف شفاف * است که مابین دو قسمت اپی‌فیز و دیافیز استخوان‌های بدن قرار دارد و رشد طولی آن‌ها را میسر می‌سازد.

                                               

لینا مدینا

لینا مدینا جوان‌ترین مادر جهان در تاریخ پزشکی است که در سال ۱۹۳۹ در حالی که ۵ سال و هفت ماه و ۲۱ روز سن داشت پسری را به نام "جراردو" به دنیا آورد. مدینا در سن ۳ سالگی عادت ماهیانه داشته‌است. مدینا و پسرش همچون برادر و خواهر در کنار یکدیگر بزرگ شد ...

                                               

ملاج

ملاج یا فونتانل به بخشهایی از جمجمه نوزاد گفته می‌شود که پس از تولد هنوز استخوان کاملاً کلسیفیه نشده است و نرم است. انسان دو ملاج فونتانل قدامی یا فرونتال و فونتانل خلفی اکسیپیتال دارد. فونتانلها در محل درزهای استخوان‌های جمجمه قرار دارند و به تد ...

                                               

موی بدن

به صورت کلی ما سه نوع مو داریم: موی سر، موی پرزی vellus hair و موی آندروژنیک. رویش مو در هر دو جنس در نقاط مختلف بدن متفاوت است، مثلاً موی ناحیه سر، فاز رشد سریع تر و فاز استراحت کوتاه تری دارد و به همین دلیل تا یک متر هم می‌تواند رشد کند. طول دو ...

                                               

میان‌سالی

میان‌سالی دوره‌ای از زندگی است که پس از جوانی و پیش از سالمندی می باشد. تلاش‌های مختلفی برای تعریف این دوره انجام شده است و معمولاً در حدود بین سنین ۴۰ تا ۶۵ رخ می‌دهد.

                                               

نظریه تاریخچه زندگی

نظریه تاریخچهٔ زندگی یک چارچوب تحلیلی است که به منظور بررسی تنوع راهبردهای مسیر زندگی اَندامگان‌های مختلف در سراسر جهان و علل و نتایج تغییرات در چرخهٔ زندگی آنها طراحی شده‌است. نظریهٔ تاریخچهٔ زندگی یک نظریهٔ فرگشت زیستی است که قصد دارد ابعاد مخت ...

                                               

نوزاد

نوزاد فرزند تازه زاده شده انسانها و جانوران است. در پزشکی، نوزاد به شیرخواری گفته می‌شود که در ۲۸ روز اول زندگی از بدو تولد تا ۴ هفته پس از تولد، کمتر از یک‌ماههخود باشد. کلمه "نوزاد" شامل نوزاد زودرس، نوزادان دیررس از ۱ هفتگی تا ۹ ماهگی و نوزاد ...

                                               

آبستنی

آبستنی حمل رویان یا جنین در درون جنس مادهٔ یک جانورِ زنده‌زا است. برای باروری، اسپرم مرد به تخمک زن ملحق شده و منجر به پدید آمدن نطفه می‌شود. پستانداران در طول بارداری می‌توانند یک یا چند باروریِ هم‌زمان داشته‌باشند. به بازهٔ زمانیِ یک باروری به‌ ...

                                               

اسپرم

اِسپِرم یا زامه به سلول های جنسی موجود مذکر می‌گویند که در غده‌های جنسی تولید می‌شود. واژه اسپرم برگرفته از واژه یونانی اسپرما به معنای دانه یا بذر است. اسپرم یا اسپرماتوزوآی بالغ، سلول جنسی جنس مذکر در بیشتر جاندارانی است که به روش جنسی بارور می ...

                                               

اهداء جنین

اهداء جنین در ایران به موجب قانون نحوهٔ اهداء جنین به زوجین نابارور ۲۹ تیر ۱۳۸۲ در مجلس شورای اسلامی و آئین‌نامه اجرایی آن ۹ اسفند ۱۳۸۳ در هیئت دولت به رسمیت شناخته شده و شرایط آن بیان شده است. این عمل می‌بایست در مراکز مجاز تخصصی درمان ناباروری ...

                                               

بازهمسری

بازهمسری به گرده‌افشانی در گیاهان، پس باز شدن کامل گل گفته می‌شود. این رفتار در بیشتر گیاهان دیده می‌شود. این رفتار در مقابل بسته‌همسری قرار می‌گیرد. البته در بسیاری از گیاهان که گل‌های بازهمسر دارند، گل‌های بسته‌همسر هم ایجاد می‌شود مانند گل بنف ...

                                               

بسته‌همسری

بسته‌همسری یا کلیستوگامی به گرده‌افشانی در گیاهان خودگرده‌افشان، قبل از بازشدن کامل گل گفته می‌شود. این رفتار بیشتر در لوبیا، نخود و بادام زمینی و بسیاری از گونه‌های چمن دیده می‌شود که به شکل بسیار گسترده‌تر در جنس بنفشه وجود دارد. این رفتار در م ...

                                               

پرده‌همسری

پرده‌همسری یا هرکوگامی یک نوع گرده‌افشانی غیرمستقیم است و به حالتی در گل‌ها گفته می‌شود که خود گرده‌افشانی به علت برخی عوامل مکانیکی و ساختار ویژه پرچم و مادگی، انجام نمی‌شود. به عنوان مثال در ثعلب، به علت پرچم‌ها به خامه چسبیده‌اند و بین پرچم‌ها ...

                                               

تخم (زیست‌شناسی)

در بیشتر پرندگان، خزندگان، حشرات، ماهی‌ها دو نوع از پستانداران تولید مثل بوسیلهٔ تخم که حاصل از لقاح می‌باشد انجام می‌شود. برای به دنیا آمدن بچه‌ها معمولاً باید تخم‌ها در دمای مناسبی نگهداری شوند. هنگامی که جنین به اندازه کافی رشد کرد، خود پوستهٔ ...

                                               

تخمک

تُخمَک ، سلولی است که پس از ترکیب با اسپرم هستهٔ نخستین جنین را تشکیل می‌دهد در متازوئرها تولید مثل جنسی به وسیلهٔ سلولهای ویژه‌ای صورت می‌گیرد که نشانهٔ دو جنس گوناگونند. این یاخته‌ها گامت نام دارند و توسط اندام های ویژه یا غده‌های تناسلی به وجو ...

                                               

تخمک‌گذاری

تخمک گذاری عملی است که در طی یک دوره آن یک یا چند تخمک یا اووم آزاد می‌شود. این دوره در انسان به طور متوسط هر ۲۸ روز یکبار تکرار می‌شود. این چرخه را هورمونهای جنسی کنترل می‌کند.

                                               

تناوب نسل

تناوب نسل یا تناوب تولید نسل‌ها ، که به آن متاژنسیس هم گفته می‌شود، نوع چرخه زندگی در گیاهان و جلبک‌هایی در آرکئاپلاستید، و باستان‌گیاهیان و ناجورتاژَکان Heterokontophyta است که دارای مراحل متفاوتی از هاپلوئیدیِ جنسیِ تکی ، و غیر جنسیِ دوگانه هست ...

                                               

انواع زاد آوری

انواع زادآوری عبارت از انواع تولید مثل می‌باشد. در طیعت زنده جان‌ها برای بقا خود تولید مثل را می‌نمایند. واین تولید مثل به‌شکل زوجی وغیر زوجی وجود دارد. تکثر زوجی به ۴ نوع وغیر زوجی به هشت نوع می‌باشد؛ که اشکال تولید مثل باهم مشابه نیستند مثلاً پ ...

                                               

تولید مثل

تولید مثل یا زادآوری فرایندی زیست‌شناختی است که در آن ارگانیسم‌های تازه و منفردی به وجود می‌آیند. زادآوری از خصوصیّت‌های بنیادین تمام انواع حیات است؛ هر ارگانیسمی که وجود دارد نتیجهٔ یک زادآوری است.فرایند زادآوری به حفظ بقای نسل جانداران و گسترش ...

                                               

تولید مثل جنسی

تولید مثل جنسی یا بازفرآورش جنسی به تولید مثلی که برای تولید نسل جدید گونهٔ مورد نظر، به بیش از یک جنس نیاز باشد. مثلاً تولید مثل در انسان‌ها در دستهٔ تولید مثل جنسی قرار می‌گیرد چرا که برای تولید نسل جدید به دو جنس احتیاج است تولید مثل جنسی به و ...

                                               

تولید مثل غیرجنسی

بسیاری از گونه‌های ابتدایی‌تر، تولید مثل غیرجنسی دارند. به این معنا که در این‌گونه‌ها نر و ماده وجود ندارد و اگر هم وجود دارد تولید مثل لزوماً وابسته به آمیزش جنسی نر و ماده با یکدیگر نیست. برای مثال می‌توان به باکتریها یا بسیاری از گونه‌های حشرا ...

                                               

جفت‌گزینی

جمع گزینی یا جفت گزینی هنگامی است که موجود زنده‌ای که تولیدمثل جنسی دارد، به دنبال جفتی می‌گردد که متشابه خود یا برعکس به دنبال نامتشابه به خود بگردد. در تکامل، این دو گونهٔ جفت گزینی تاثیراتی بر افزایش یا کاهش دامنه تغییرپذیری یا اختلاف خصیصه‌ای ...

                                               

جنس (زیست‌شناسی)

انسان ها و دیگر پستانداران دارای دو کروموزوم جنسی به نام X و Y هستند. ماده ها دارای دو کروموزوم X و نر ها دارای کروموزوم X و همچنین Y هستند. تخمک ها دارای یک کروموزوم X هستند ، در حالی که سلول های اسپرم حاوی کروموزوم X و Y هستند که اگر تخمک دارای ...

                                               

جورکامی

در زیست‌شناسی به تولید مثل جنسی از طریق ترکیب کامه‌هایی که ازنظر شکل و اندازه همانندند جورکامی یا ایزوگامی می‌گویند. جورامی اتحاد و ترکیب سلول‌های جنسی متحرک و متشابه است. گامت‌ها ممکن است از دو رشته متفاوت یا دو سلول مختلف یک رشته حاصل شوند.

                                               

چرخه زندگی زیستی

در زیست‌شناسی، چرخه زندگی زیستی دنباله ای از تغییرات در قالب جاندار است که آن را در یک چرخه به حالت اولیه خود باز می گرداند. "این مفهوم به طور نزدیک با تاریخ حیات، تکوین و رشدشناسی مرتبط است اما با آن ها در تأکیدشان بر روی مفهوم تجدید تفاوت می کن ...

                                               

خودجایگزین‌گری

خودجایگزین‌گری به هر فرایندی که چیزی، خود را تکثیر کند، گفته می‌شود. سلول‌های زیستی، در صورت وجود محیط مناسب، توسط تقسیم سلولی تولیدمثل می‌کنند. حین تقسیم سلولی، دن‌آ بازتولید شده و به فرزندان منتقل می‌شود. ویروس‌های زیستی نیز تنها با استفاده از ...

                                               

خودگشنی

در کشاورزی اصلاح نباتات، به باروری مادگی یک گیاه با گردهٔ همان گیاه خودگُشنی یا اتوگامی می‌گویند. به عبارت دیگر خودگشنی فرایند خودباروری در یک سلول تقسیم‌ناپذیر است که نهایتاً باعث هموزیگوسیتی می‌شود. در گیاهان خودگشن، گرده و مادگی گیاه به عنوان ...

                                               

خونریزی لانه‌گزینی

خونریزی لانه‌گزینی مقدار کمی خونریزی یا لکه‌بینی سبک است که می‌تواند در اوایل بارداری به دلیل اتصال و کاشت تخمک بارور شده به داخل رحم رخ دهد. با این حال این اتفاق در همه خانم‌های باردار خونریزی ایجاد نمی‌کند و معدودی از آن‌ها به عنوان علائم اولیه ...

                                               

دهان‌پروری

دهان‌پروری گونه‌ای از مراقبت از بچه است که در برخی از جانوران دیده می‌شود. در این نوع از مراقبت، جانور، نوزاد و بچه خود را برای دوره‌ای در دهان خود نگه می‌دارد تا از این راه از بچه حفاظت کند. با آن‌که دهان‌پروری در حیوانات گوناگونی دیده می‌شود از ...

                                               

زنده‌زایی

زنده‌زایی از دو واژۀ لاتین vivus و parere تشکیل شده و در مجموع به معنی "زنده متولد کردن" است. این اصطلاح هم در جانورشناسی و هم در گیاه‌شناسی به عنوان یک اصطلاح برای طبقات خاصی از حالات تولید مثل استفاده می‌شود، هر چند دارای معانی متفاوتی در این د ...

                                               

زیگوت (رویان‌شناسی)

زاگ یا زیگوت سلول یوکاریوتی است که توسط رویداد لقاح بین گامت‌ها تشکیل شده. ژنوم زیگوت ترکیبی از DNA در هر گامت بوده، و شامل تمامی اطلاعات ژنتیکی مورد نیاز برای تشکیل یک فرد جدید می باشد. در جاندارن چند سلولی، زیگوت، جزو اولین مراحل تکوین است. در ...

Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →