ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 306



                                               

تاریخ‌گرایی نوین

نوتاریخی‌گری یا تاریخ‌گرایی نوین یا نوتاریخی‌باوری مکتبی در نظریه ادبی است که در دهه هشتاد قرن بیستم میلادی و عمدتاً بر پایه اندیشه‌های استیون گرینبلت ادیب آمریکایی شکل گرفت. گرینبلات خود اعتقاد دارد باید به نوتاریخی‌گری به مثابه یک نوع خوانش متن ...

                                               

تحمیدیه

تحمیدیه به معنای حمد و ستایش خداوند و در اصطلاح عبارت است از مقدمه ای که در آغاز کتابها در ستایش خدا و برشمردن نعمات و صفات او آورده می‌شود. از جمله کتب نگارش یافته در این موضوع تحمیدیه در ادب فارسی از غلامرضا ستوده و نیز رساله دکتری حشمت اله آذر ...

                                               

تشبیب

در قصاید مدحی عموما چهار بخش قابل ملاحظه است: تشبیب، تخلص، مدح و دعای تأبید. به ابیات شروع قصیده تغزلشعر عاشقانه گفتن یا تشبیباحوال ایام جوانی را ذکر کردن و یا نسیبشعر لطیف درباره زنان میگویند. این ابیات معمولاً وصف طبیعت یا شرح وصال یا فراق معشو ...

                                               

تصدیر

تصدیر یا رَدُّ الصَّدر عَلَی العَجُزِ در اصطلاح بدیع، آن است که کلمه ای که در ابتدای بیت آمده است یعنی صدر در انتهای بیت تکرر شود و عَجُز یا ضرب گردد، مانند این بیت سعدی که "سخن" در مصراع اول صدر است و در مصراع دوم عجز. برای این صنعت معنی وسیع تر ...

                                               

تصویرسازی ذهنی

تصویرسازی ذهنی تصویرسازی، در یک متن ادبی، استفاده نویسنده از زبان زنده و توصیفی برای افزودن عمق به اثر است. تصاویر حسی برای تعمیق درک خواننده از اثر بر حواس انسان استفاده می‌کنند. اشکال قدرتمند تصاویر همه حواس را درگیر می‌کند.

                                               

تلمیح

تلمیح که در لغت به معنی با گوشه چشم نگریستن است از جملهٔ صنایع معنوی بدیع است که در آن نویسنده یا گوینده در ضمن نوشتار یا گفتار خودش به آیه، حدیث، داستان، یا مثل قرآنی یا اشاره داشته باشد. به عنوان نمونه می‌توان موارد زیر را بیان کرد: که اشاره‌اش ...

                                               

توصیف (روایت)

توصیف عبارت است از ارائهٔ تصویر ساکن از دنیای بیرون. در توصیف با واقعه مواجه نیستم؛ در نتیجه، بحث از فشردگی یا عدم فشردگی معنی ندارد. دنیای ساکنِ بیرون، یا تصویرِ ساکنِ دنیای بیرون، آن بخش از ماجرا یا داستان است که کنش یا گفتاری در آن اتفاق نمی‌ا ...

                                               

جونی بی جونز

جونی بی جونز نام مجموعه کتابهای نوشته شده با این عنوان توسط باربارا پارک نویسندهٔ آمریکایی میباشد. ناشر این مجموعه راندم هاوس به انگلیسی:Rondom Houseمیباشد این مجموعه اولین بار در سال ۱۹۹۶ منتشر شد.

                                               

چهره‌های سیمون ماشار

چهره‌های سیمون ماشار یکی از کارهای نویسندهٔ مدرنیست آلمانی برتولت برشت است. برتولت برشت نمایشنامه‌نویس، کارگردان تئاتر و شاعر سوسیالیست آلمانی در ۱۰ فوریه ۱۸۹۸ به‌دنیا آمد و در ۱۴ اوت ۱۹۵۶ درگذشت.

                                               

حکایت

واژهٔ حکایت برگرفته از واژهٔ محاکات به معنای مشابه کسی یا چیزی شدن، مانند چیزی را به گفتار یا کردار آوردن، است. از این‌رو می‌توان حکایت را شبیه‌سازی‌ای تخیلی از دنیا دانست.

                                               

حماسه

حماسه نوعی از اشعار وصفی است که مبتنی بر توصیف اعمال پهلوانی و مردانگی‌ها و افتخارات فردی یا قومی می‌باشد که شامل مظاهر مختلف زندگی آن‌ها می‌شود. حماسه‌ها عموماً منظوم نوشته می‌شوند. به داستان‌ها و موضوعات غیررزمی در ادبیات، بَزمی یا غِنایی گفته ...

                                               

خدایا آن‌جایی؟ منم مارگرت

خدایا آن‌جایی؟ منم مارگرت نام کتابی است در سال ۱۹۷۰ توسط نویسنده امریکایی جودی بلوم نوشته شد. این کتاب برای نوجوانان نوشته شده است و درباره یک دختر دوازده ساله به نام مارگرت است که پدرش یهودی و مادرش مسیحی است و آنها تصمیم گرفته‌اند دخترشان به هی ...

                                               

دانش تفسیری

با توجه به دانش راوی از ذهنیات و تفکرات شخصیت‌های داستان و نقش تفسیری او در مواجهه با رویدادها و بیان آنها، می‌توان انواع راوی را به دو نوع مفسّر و بیننده تفکیک کرد. راوی مفسّر هر گاه در داستان راوی نسبت به رویدادها برخوردی تحلیلی و تفسیری داشته ...

                                               

درون‌مایه

درونمایه یا مضمون دیدگاهی است که از خواندن داستان دریافت می‌شود. مضمون موضوع، مسئله یا پرسشی است که با اشارهٔ مستقیم یا غیرمستقیم در روایت تکرار می‌شود. مضمون و بن‌مایه دو شکل رایج تکرار روایی هستند. بیش‌تر مواقع بن‌مایه‌ها ملموس‌اند و مضامین انت ...

                                               

دیوان عقل

دیوان عقل یا دیوان حکمت نشستی روشنفکرانه و ترقی‌خواهانه با گرایش و شعار عقل بود که در سال‌های میانی سده نوزدهم میلادی در تفلیس و در منزل میرزا شفیع واضح تبریزی یا دانای گنجه برگزار می‌شد. بودنشتدت می‌نویسد این نشست‌ها سه روز در هفته، آن هم در شام ...

                                               

راوی (روایت)

راوی راوی کسی است که قصه می‌گوید. فرض کنید در جاده اتومبیلی را دیده‌اید که تصادف کرده و از کسانی که شاهد ماجرا بوده‌اند یا رانندهٔ اتومبیل، ماجرای تصادف را می‌پرسید و هر کدام بنا به آنچه دیده‌اند و اطلاعاتی که دارند به شیوهٔ خود ماجرا را برای شما ...

                                               

رئالیسم ابتدایی

رئالیسم از واژهٔ رئال به معنای واقعی برگرفته شده‌است که این واژه از ریشه res به معنی "چیز" است و بر ساخته‌ای از آن را به صورت شزیسم یا چیزگرایی به کار برده‌اند. این مکتب در قرن نوزدهم پا به عرصهٔ ظهور نهاد. اساس رئالیسم بر واقع گرایی است و موضوع ...

                                               

رشته‌افسانه‌های تالکین

رشته‌افسانه‌ها به کتاب یا سری کتاب‌هایی گفته می‌شود که مجموعه‌ای از افسانه‌های ساختگی توسط نویسنده‌ای معاصر باشد. این اصطلاح همچنین از سوی نویسنده انگلیسی تالکین برای توصیف افسانه‌سازی‌هایش درباره داستان میان-زمین بکار رفته‌است. افسانه‌های سرزمین ...

                                               

زبان ادبی

زبان ادبی گونه‌ای از یک زبان است که برای نوشتن استفاده می‌شود. این زبان می‌تواند یک گویش نامعیار یا گونه معیار زبان باشد. گاهی نیز زبان ادبی بسیار با زبان گفتاری متفاوت است. زمانی که میان زبان ادبی و زبان محلی تفاوت بسیاری باشد، گفته می‌شود دوزبا ...

                                               

سبک‌شناسی

سبک‌شناسی مطالعهٔ سبکی است که در یک متن یا یک قطعهٔ گفتاری استفاده شده و تأثیری که نویسنده یا گوینده می‌خواهد با استفاده از یک سبک به‌خصوص بر مخاطب خود داشته باشد. سبک‌شناسی می‌کوشد برای انتخاب‌هایی که گروه‌های اجتماعی در کاربرد سبک زبانیِ خود می ...

                                               

سبک‌های شعر کهن فارسی

سبک‌های شعر کهن فارسی ، عنوانی است که به تقسیم‌بندی شعر کهن فارسی توسط ملک الشعرا بهار اشار دارد. سبک در ادبیات عبارت است از روش و شیوه‌ای خاص که گوینده یا نویسنده، ادراک و احساس خود را با آن بیان می‌کند. سیروس شمیسا که خود نیز به سبک‌شناسی شعر و ...

                                               

سریال (ادبیات)

سریال در ادبیات، شکلی از انتشار است که در آن، یک اثر واحد به‌صورت بخش‌بخش منتشر می‌شود. برای نمونه، یک رمان در بخش‌های متوالی به‌صورت نسخه‌های جدا از هم یا به‌صورت بخش‌های دنباله‌دار در مجله یا روزنامه و به‌صورت انتشار دوره‌ای چاپ می‌شود. در قرن ...

                                               

سفرنامه

سفرنامه‌نویسی یکی از سبک‌های ادبی است که در آن شخصی که به سرزمین‌های دیگر سفر کرده، دیده‌ها، شنیده‌ها، تجربیات، رخدادها و احساساتش را درباره آن سرزمین‌ها برای آگاه کردن دیگران در قالب کتابی می‌نویسد.

                                               

شاعر

شاعر سراینده ، چکامه‌سرا ، چامه‌سرا ، یا سَرواده گو به کسی گفته می‌شود که قدرت سرودن اشعار و به نظم کشیدن مطالب را بر مبنای فنون ادبی داشته باشد.

                                               

شیوه روایت

نریشن به معنای گویندگی، هنر تبدیل متون مختلف به کلامی تاثیرگذار است؛ به گونه‌ای که اطلاعات مفید و مورد نیاز را در زمانی کوتاه و کاملا کاربردی به مخاطب منتقل دهد. در بسیاری از موارد مخاطب ما علاقه‌ای به خواندن متن ندارد و این مسئله ممکن است باعث ش ...

                                               

فال چهل سرود

فال چهل سرود مجموعه‌ای از تک بیت‌های به زبان لکی است. مردم لک طبق رسوم قدیمی خود در روزهای جشن ملی یا مذهبی نظیر نوروز یا شب یلدا، با این اشعار فال و طالع بینی می‌کنند. این فال و ابیات آن به ثبت ملی رسیده‌است. فال چل سرو بیشتر در استان‌های لرستان ...

                                               

فهرست ادبیات جهان

ادبیات نوشتاری آفریقا ادبیات آفریقای غربی ادبیات آفریقای شرقی شعر سیاه پوستان ادبیات آفریقای جنوبی

                                               

فهرست نویسندگان کودک و نوجوان

نویسندگان کودک و نوجوان ، گروهی از کسانی هستند که به گونه‌ای حرفه‌ای یعنی تمام وقت یا به گونه‌ای آزاد و پاره وقت آثاری در زمینه ادبیات کودکان در قالب نثر یا نظم پدیدمی‌آورند. نخستین کسی که در جهان به گونه‌ای حرفه‌ای به آفرینش ادبیات کودکان پرداخت ...

                                               

قدیس‌نگاری

قدیس‌نگاری یا سِپَنت‌نگاری hagios به معنی مقدس، سپنت و graphia به معنی نگاشتن، نوشتن) به بخشی از ادبیات گفته می‌شود که به زندگی و بزرگداشت قدیسان مسیحی می‌پردازد. این ادبیات اعمال شهدای مسیحی را مانند محاکمه و مرگ آن‌ها و همچنین زندگی نامهٔ راهبه ...

                                               

کاریکلماتور

کاریکَلِماتور نامی است که پرویز شاپور در سال ۱۳۴۷ بر نوشته‌های خود که در مجلهٔ خوشه به سردبیری احمد شاملو چاپ می‌شد گذاشت. این واژه حاصل پیوند دو واژه "کاریکاتور" و "کلمه" است. به دید شاملو، نوشته‌های شاپور کاریکاتورهایی است که با کلمه بیان شده‌است.

                                               

کشمکش (روایت)

کشمکش یا جدال در اصطلاح ادبیات داستانی و ادبیات نمایشی، تقابل میان شخصیت‌ها یا نیروهای مختلف داستان است که بنیاد حوادث را پی می‌ریزد. کشمکش ممکن است میان یک شخصیت با یک یا چند شخصیت دیگر یا با جامعه، یا یک شخصیت یا یک نیرو، یا دو نیرو باهم، یا یک ...

                                               

گل رز با هر نام دیگری هم خوشبوست

گل رز با هر نام دیگری هم خوشبو است جمله‌ای برگفته از نمایشنامه رومئو و ژولیت اثر ویلیام شکسپیر است؛ در اینجا، به نظر می‌رسد ژولیت می‌خواهد بگوید اینکه رومئو عضوی از خانواده رقیب است و مونتگیو نامیده می‌شود اهمیتی ندارد. این جمله معمولاً در جایی ا ...

                                               

مجمع‌الانساب

مجمع‌الانساب یا جامع‌الانساب اثر محمد شبانکاره‌ای کتابی دربارهٔ تاریخ عمومی از زمان آدم تا روزگار مؤلف است. شبانکاره‌ای نگارش کتاب را در ۷۳۳ ه‍.ق آغاز کرد و سه سال بعد به پایان برد. سال پایان کتاب با درگذشت سلطان ابوسعید و به‌هم‌ریختگی اوضاع فرما ...

                                               

معانی

معانی یا علم معانی یکی از شاخه‌های سه‌گانهٔ علوم بلاغی در ادبیات است. در دانش معانی، شکل‌ها و نمودهای گوناگون در جمله که می‌توانند رفتارها و کاربردهای هنری و شیواسخنی به‌شمار آیند بررسی می‌شود، برای نمونه استفاده به‌جا از واو عطف برای پیوستن دو ج ...

                                               

مکاتب ادبی

مکتب ادبی ، معادل اصطلاح انگلیسی و به معنای مجموعهٔ سنت‌ ها، هنجار ها، اندیشه‌ ها، نظریه‌ ها و ویژگی‌هایی است که به دلیل‌های اجتماعی، سیاسی یا فرهنگی در دوره‌ای خاص در ادبیات یک یا چند کشور نمود پیدا می‌کند. این مجموعه معمولاً در آثار گروهی از صا ...

                                               

مکتب شیکاگو (نقد ادبی)

مکتب نقد ادبی شیکاگو یا مکتب نوارسطویی حاصل کار فکری گروهی از پژوهش‌گران و منتقدان دانشگاهی مطالعات ادبی طی دهه‌های ۱۹۳۰ و ۱۹۴۰ است که در دانشگاه شیکاگو مشغول به فعالیت یا تحصیل بودند. این مکتب اعتبار و هویت گروهی خود را در مجموعه مقالاتی با عنوا ...

                                               

نامه سرگشاده

نامه سرگشاده یا نامه ادبی به نامه‌هایی گفته می‌شود که نویسنده قصد ندارد نامه را به صورت خصوصی برای یک نفر ارسال نماید، و بیشتر مقصود آن است که نظر و فکر و اعتراض و پیشنهاد خود را به گروهی از افراد القا نماید. حجم این نامه می‌تواند به صورت یک مقال ...

                                               

نثر

لغت نَثر یا چانه پراکندگی و پراکندن معنی می‌دهد. در اصطلاح ادبیات، نَثر به سخنی اطلاق می‌شود که به رعایت وزن و قافیه پای‌بند نیست. در مقابل نظم، حالت نثر به سبک گفتاری روزمرّه نزدیکتر می‌باشد. کاربرد نثر بیشتر در توضیح واقعیات و بحث در مورد اندیش ...

                                               

نسل قلم

نسل قلم مجموعه صد و ده جلدی در معرفی نویسندگان مطرح و مهم جهانی در عرصه‌های مختلف، ادبیات، فلسفه سیاسی به سرویراستاری خشایار دیهیمی و همراهی جمعی مترجمان است. از جمله این مترجمان می‌توان به عبدالله توکل، کریم امامی، حشمت‌الله کامرانی، مهدی سحابی، ...

                                               

نقد ادبی

نقدِ ادبی یا سخن‌سنجی دانشی برای بررسی ویژگی‌ها و تفسیر نقاط قوت و ضعف یک اثر ادبی و تحلیل و ارزیابی آن در کنار تشریح جوانب پیچیدهٔ آثار ادبی و روشی برای سنجش اعتبار و مقام آن‌ها است. به کسی که نقد ادبی می‌داند، مُنتقد ادبی می‌گویند. نقد ادبی به ...

                                               

نویسنده

نویسنده به افرادی گفته می‌شود که به نوشتن می‌پردازند. واژهٔ نگارنده نیز ، گاه مترادف با نویسنده به‌کار می‌رود. امروزه این لفظ، عمومیت یافته و علاوه بر داستان‌نویسان به افرادی که در زمینه‌های دیگر نیز می‌نویسند اطلاق می‌شود. مانند نویسندگان نمایش‌ ...

                                               

هجونامه فردوسی

هجونامه سروده‌ای که از فردوسی در نکوهش سلطان محمود دانسته شده‌است. به گفتار نظامی عروضی صد بیت بوده و شش بیت از آن به‌جای مانده‌است. ویرایش‌های گوناگونی از این هجونامه در دست بوده‌است که از ۳۲ بیت تا ۱۶۰ بیت داشته‌اند. برخی از پژوهشگران نسبت دادن ...

                                               

هنری زلزله

هنری زلزله مجموعه کتاب کودکان است که توسط فرانچسکا سایمون نویسنده انگلیسی نوشته شده و تونی راس آن را تصویرگری کرده‌است. از این مجموعه، برای ساخت فیلم و برنامه تلویزیونی هم استفاده شده‌است. هنری زلزله در سال ۱۹۹۴ توسط اورین بوکن منتشر شد. تاکنون، ...

                                               

مخیتاریست

مخیتاریست یا جماعت مخیتاریست که بر اساس اندیشه بنیان‌گذار آن یعنی مخیتار سباستاتسی که در آن واحد هم مذهبی بود و هم حکیمانه، تجدید حیات فکری و فرهنگی هم میهنانش بود. تند کردن آتش آیین و کیش و تحصیل زبان قدیم ارمنی، چاپ و نشر آثار مهم این زبان به ص ...

                                               

آخرالزمان (مسیحیت)

آخرالزمان، قیامت یا قیامت‌بینی یا آپوکالیپس ترجمه شده از یونانی و به معنای فاش‌سازی یا کشف و شهودِ معرفتی بزرگ است. این مفهوم تا قرن ۱۴ به انگلیسی وارد نشده بود. به لحاظ تاریخی، این واژه، همان طور که در مکاشفات پیش‌گویانۀ مربوط به فرجام‌شناسی که ...

                                               

آماتراسو

آماتِراسو ∗ ، آماتراسو-اومیکامی ∗ ، یا اوهیرو-مِنوموچی-نو-کامی ، در اساطیر ژاپن ایزدبانوی خورشید است. وی مهم‌ترین ایزد در آئین شینتو است. آماتراسو نخستین فرزند از "سه فرزند برجستهٔ" ایزاناگی ∗ و بزرگ‌ترین کامی است. همچنین خاندان پادشاهی ژاپن ادعا ...

                                               

اساطیر هاوایی

اساطیر هاوایی شامل افسانه‌ها، داستان‌های تاریخی و سخنان مردم هاوایی باستان است. اساطیر هاوایی زیر مجموعه‌ای از اساطیر پلی‌نزی است. این اساطیر با دین هاوایی در ارتباط است. این دین به‌طور رسمی در سدهٔ ۱۰ میلادی سرکوب‌شد، اما توسط برخی از پزشکان زند ...

                                               

اسطوره

در باور عامه و در برخی از فرهنگ‌ها، اسطوره یا استوره یعنی "آنچه خیالی و غیرواقعی بوده و جنبه ای صرفاً افسانه‌ای دارد" ؛ اما اسطوره را باید داستان و سرگذشتی مینَوی دانست که شرح عمل، عقیده یا یک نهاد است که دست‌کم بخشی از آنها از سنت‌ها و روایت‌ها ...

                                               

اسطوره آفرینش

اُسطورهٔ آفرینش یا داستان آفرینش ، روایتی نمادین در یک فرهنگ و در میان مردم است که دربارهٔ آغاز جهان و چگونگی پیدایش مردم سخن می‌گوید. این اسطوره‌ها بیشتر به صورت دهان به دهان نقل می‌گردند و شایع‌ترین شکل اسطوره در میان فرهنگ‌های مختلف بشری هستند ...

                                               

افسانه

اَفسانه که در زبان پارسی میانه به آن afsân می‌گفتند، به معنای داستانی خیالی است که ساری و رایج بوده باشد و احیاناً راست پنداشته بشود یا زمانی راست پنداشته شده باشد. این داستان‌ها ممکن است درباره‌ی یک واقعیت یا یک شخص و مکان واقعی باشند. افسانه‌ها ...

Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →