ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 327



                                               

شاکتی

شاکتی از واژه شاک که در زبان سانسکریت به معنای "قادر" و "توانا" می‌باشد، گرفته شده‌است. شاکتی به معنای نیروی مقدس یا قدرت بخشیدن و توانا کردنی است که از نوعی انرژی ازلی کیهانی منشاء می‌گیرد و نمایندهٔ نیروهای دینامیکی است که حرکت را از طریق کل جه ...

                                               

عبودیت

عبودیت ابوسعید ابوالخیر در پاسخ به سؤال شرط عبودیت چیست؟ می‌گوید: تا آزاد نباشی بنده نگردی و تا مزدوری مُصْلِح و ناصح نباشی مزد نیابی و به سعادت ازلی نرسی. بشنو از جان سلام تا برهی از کلام - بنگر در نقش گر تا برهی از نقوش گفتمش ای خواجه رو هر چه ...

                                               

عصا و قدرت

عصا و قدرت Rod به لهستانی، اسلوونیایی، کرواتی: Rod. در بلاروس، بلغاری، مقدونی، روسی، صربستان Cyrillic - Род. سیریلیک اوکراینی: Рід در آیین پیش از مسیحیان اسلاوهای شرقی و جنوبی خدای خانواده، اجداد و سرنوشت، به نام‌های "قاضی" و Prabog پیش خدا شناخت ...

                                               

قدرت الهی

قدرت یکی از صفات خدا است؛ و یکی از نام‌های او قادر است. برای قدرت چند تعریف وجود دارد که یکی به این صورت است: "فاعلی که کار خود را با اراده و اختیار انجام می‌دهد، می‌گویند او در کار خود قدرت دارد. قادر به این معنا در برابر فاعل مجبور و به اصطلاح ...

                                               

کرونوس

کرونوس و در اسطوره‌های یونان رهبر تیتان‌های نسل اول و کوچکترین در میان آن‌ها بود. او پس از سرنگونی پدرش در طی دوران طلایی بر عالم فرمانروایی می‌کرد، تا اینکه خود نیز توسط پسرش، زئوس سرنگون و در اعماق تارتاروس زندانی شد.

                                               

مفهوم خدا

مفهوم خدا یا تعریف خدا در ادیان، مذاهب و مکاتب مختلف، متفاوت است. این مفاهیم می‌توانند بسته به میزان انتزاع یا انضمام یا بر پایه اصول هستی‌شناختی و معرفت‌شناختی متفاوت باشند.

                                               

ندانم‌گرایی

ندانم‌گرایی یا لاادری‌گری یا آگنوستیسم ، دیدگاهی فلسفی است که دانستن درستی یا نادرستیِ برخی ادعاها و به‌طور ویژه، ادعاهای مربوط به امور فراطبیعی، مانند الهیات و زندگی پس از مرگ و وجود خدا و موجودات روحانی یا حتی حقیقت نهایی را نامعلوم یا به شکل " ...

                                               

وجود خدا

وجود خدا یک مقوله مباحثه در فلسفه دین و فرهنگ عامه است. تنوع وسیعی از براهین له و علیه وجود خدا را می‌توان تحت عنوان متافیزیکی، منطقی، تجربی، فردی subjective یا علمی دسته‌بندی کرد. در مناسبات فلسفی، سؤال وجود خدا زمینه‌های معرفت‌شناسی طبیعت و گست ...

                                               

وحدت وجود

وحدت وجود اصطلاحی فنی در فلسفه اسلامی و -غالباً- عرفان اسلامی است. در طول تاریخ تفاسیر متفاوتی از وحدت وجود توسط طرفداران، مخالفین آن و اخیراً شرق شناسان غربی داده شده‌است. معمولاً اولین توضیح با تفصیل این اصطلاح به ابن عربی نسبت داده می‌شود، هرچ ...

                                               

هستم آنکه هستم

هستم آنکه هستم یا به صورت مختصر اِهیِه واژه‌ای عبری است که در کتاب مقدس ترجمه قدیم عیناً آمده‌است. اصل این عبارت چنین است: "اِهیِه اَشِر اِهیِه" ، به معنی "هستم آنکه هستم" و از نام‌های خداوند در یهودیت و مسیحیت است. وقتی موسی در کوه حوریب خدا را ...

                                               

همه‌دادارباوری

همه‌دادارباوری ‏ ") یا همه‌آفریننده‌باوری یا پان‌دئیسم، یک دکترین در الهیات است که دیدگاه‌های همه‌خدایی و دادارباوری را در هم ترکیب می‌کند. این دیدگاه از این موضع حمایت می‌کند که الهه آفرینش تبدیل به جهان شده است ‏ ‏ و به وجود خدا به عنوان یک موج ...

                                               

یهوه

یَهُوَه نام اختصاصی خدا در زبان عبری است. نامی که براساس تورات، خدا در میقات موسی خود را بدان نام خواند. این نام، ۵۴۱۰ بار در عهد عتیق آمده ‌است. اسم ذات احدیت است و دلالت بر سرمدیت آن ذات مقدس می‌کند. از نظر معنی به لفظ اهیه به معنای هستم آنکه ه ...

                                               

عصر شکوفایی منطق

عصر شکوفایی یا عصر شرح، بسط و نظریه‌پردازی با ظهور ابن سینا آغاز می‌شود. ابن سینا با نگارش منطق الشفاء و بخش منطق الاشارات و التنبیهات، هم منطق ارسطو و شارحانش را کاملاً شرح و بسط داده و هم ابتکاراتی ارائه کرده‌است. ابن سینا در آغاز منطق شفا اشار ...

                                               

فلسفه سده نوزدهم

در قرن ۱۹ میلادی فلسفه روشنگری آغازگر تأثیری دراماتیک گردید و آثار برجسته فیلسوفانی همچون امانوئل کانت و ژان ژاک روسو بر نسل جدیدی از متفکران تأثیرگذار شد. در اواخر قرن ۱۸ یک جنبش شناخته شده به عنوان رمانتیسیسم آغاز شد، که به احساسات به عنوان یک ...

                                               

فلسفه مدرسی

فلسفه مَدرَسی یا اسکولاستیسم روشی از تفکر انتقادی دین مدارانه و الهیاتی است که دانشگاهیان سده‌های میانه از حدود ۱۱۰۰ تا ۱۵۰۰ در اروپا می‌آموختند. این اصطلاح همچنین یاداور به‌کارگیری این روش در تبیین و دفاع از آیین مسیحیت کاتولیک در برابر اندیشه‌ه ...

                                               

فلسفه جنگ

فلسفه جنگ زمینه‌ای از کوشش فلسفی است که قصد پاسخ دادن به پرسش‌هایی مانند این را دارد که: جنگ چیست و چگونه می‌توان آن را تعریف کرد؟ رابطهٔ بین روان انسان و جنگ چیست؟ تا چه حدی مسئولیت وقوع جنگ به عهده انسان‌ها است؟ جنگ و صلح بخش مهمی از تاریخ زندگ ...

                                               

فرافلسفه

برتراند راسل در پیرامون ماهیت فلسفه می‌نویسد: "ممکن است ما به جنبهٔ مشخصی از فلسفه توجه کنیم. اگر کسی بپرسد ریاضیات چیست، می‌توانیم به او تعریفی از یک فرهنگ واژه ارائه کنیم، برای مثال علم اعداد. این تا هر جا که باشد، توضیحی غیر بحث‌انگیز است. بدی ...

                                               

فلسفه معماری

فلسفهٔ معماری شاخه‌ای از فلسفهٔ هنر است که با مباحثی همچون ارزش زیبایی‌شناسانهٔ معماری، معناشناسی در آن و ارتباط آن با توسعهٔ فرهنگ سر و کار دارد.

                                               

انواع نقد

نقد منفی یعنی اعلام اعتراض به چیزی، فقط با این هدف که نشان دهیم، آن‌چیز اشتباه، نادرست، غلط، بی‌معنا، مورد اعتراض یا بدنام است. این نوع نقد عموماً غیرقابل قبول بودن چیزی را بیان می‌کند. همچنین نقد منفی اغلب ، معادل با "حمله‌ی شخصی" تفسیر می‌شود. ...

                                               

فهرست پارادوکس‌ها

این صفحه شاملِ فهرستی از پارادوکس‌ها است که بر اساسِ موضوع، مرتب شده‌اند. این تقسیم‌بندی تقریبی است، چرا که برخی از پارادوکس‌ها، ممکن است در بیشتر از یک گروه جای بگیرند. به دلیلِ تفاوت‌هایی که در معنیِ پارادوکس وجود دارد، ممکن است برخی‌ها، تمامِ ...

                                               

فهرست مسئله‌های حل‌نشده در فلسفه

ذات‌باوری در هنر، به معنایِ آن است هنرمند، برایِ یک شیء به دنبالِ حقیقتِ آن باشد. ذات‌باوری یکی از مفهوم‌هایِ مهمِ نهفته در هنرِ انتزاعی است. به عنوانِ مثال برخی از تاریخ‌نگاران، معتقدند که پیت موندریان، جهانِ اطراف‌اش را از دیدگاهِ ذات‌باورانه م ...

                                               

فهرست مقاله‌های فلسفه قاره‌ای

فهرست مقالات در ارتباط با فلسفه قاره‌ای نظریه انتقادی هانس گئورگ گادامر تأملات دکارتی Pragmatic maxim رمانتیسیسم فلسفه پسامدرن بندیتو کروچه Eugen Rosenstock-Huessy Sturm und Drang The Crisis and a Crisis in the Life of an Actress Giles Fraser پرس ...

                                               

فیلسوفان، نویسندگان و هنرمندان یونان باستان

برخی از این بزرگان، لزوما یونانی نبوده بلکه آثارشان را به زبان یونانی نوشته‌اند. آیسوخلوس، نمایشنامه‌نویس یونانی، را برای موضوع نمایشنامه‌هایش، مورد استفاده قرار می‌دهد. مشهورترین نمایشنامه او به نام "اورستیا" سرگذشت یک خانواده سلطنتی را در طول ج ...

                                               

اخلاق کانتی

اخلاق کانتی یک نظریهٔ اخلاقی وظیفه‌گرا است که اولین بار ایمانوئل کانت آن را تدوین و معرفی کرد. بر مبنای این نظریه که در نتیجهٔ عقل‌گرایی عصر روشنگری پدید آمد، ارادهٔ نیک تنها پدیدهٔ ذاتاً خوب است و عمل تنها هنگامی خوب تلقی می‌شود که برآمده از احس ...

                                               

فهرست فیلسوفان زاده قرن بیستم میلادی

فیلسوفان زادهٔ قرن ۲۰ میلادی به ترتیب حروف الفبای انگلیسی آورده شده‌است: برای تاریخ فلسفه در قرن ۲۰ میلادی، به فلسفهٔ قرن بیستم میلادی مراجعه کنید. یادداشت: این فهرست با معیارهای حداقلی برای وارد کردن نام افراد ایجاد گردیده و ارتباط برخی از افراد ...

                                               

خودآگاهی باعث فروریزش تابع موج

در مسئلهٔ ذهن-جسم از دیدگاه کوانتمی ، خودآگاهی باعث فروریزش تابع موج عنوان گردیده‌است. این دیدگاه یکی از تفاسیر مکانیک کوانتومی است. در این نظریه، بر نقش داشتن آگاهی به انگلیسی: consciousness به‌عنوان ناظر observer در فروریزش تابع موج به انگلیسی: ...

                                               

مسئله مولینیو

در ۷ ژوئیه ۱۶۸۸ دانشمند و سیاستمدارِ ایرلندی، ویلیام مولینیو ، نامه‌ای به جان لاک نوشت و در این نامه، مسئله‌ای را مطرح کرد. با طرح این مسئله، تاکنون فلاسفه و دانشمندان تلاش زیادی برای حل آن انجام داده‌اند و مباحث بسیاری در این بین رقم خورده است. ...

                                               

آپایرون

آپایرون واژه‌ای یونانی به معنی نامحدود، بی‌نهایت یا نامشخص می باشد که از ترکیب پیشوند -ἀ به معنی "بدون" و πεῖραρ به معنی "پایان، حد" ساخته شده‌است.

                                               

آپونیا

آپونیا به معنی فقدان رنج است. آپونیا توسط اپیکوری‌ها به عنوان وجود نهایت لذت جسمانی در نظر گرفته شد. همانند دیگر مکاتب فلسفی هلنیستی، اپیکوری‌ها معتقد بودند که هدف زندگی انسان شادی است. اپیکوری‌ها لذت را به عنوان فقدان رنج ذهنی و جسمی تعریف کردند ...

                                               

آتاراکسیا

آتاراکسیا یا آتاراشیا که به‌طور تحت‌اللفظی به معنای آرامش است، مفهومی است در فلسفهٔ یونان باستان به خصوص در فلسفهٔ پیرهون و اپیکور. به حالتی گفته می‌شود که در آن شخص دارای تعادل فکری، بی دغدغگی و آزادی عمل باشد.سکستوس امپریکوس می‌گوید: "آتاراکسیا ...

                                               

آوف هه بونگ

"آوف هه بونگ" مفهوم مرکزی دیالکتیک هگلی و اشاره به یکی از کلمات فلسفی او است. آوف هه بونگ کهنه را نفی کردن و طرح نو درانداختن است. کهنه را نفی کردن اما نه آنچنان‌که جنبه‌های مثبتش گم و گور و حذف شود. پس زدن و در عین حال برکشیدن و کشف پیوندی دیگر ...

                                               

اراده قدرت

اراده‌ی معطوف به قدرت مهم‌ترین اثر فردریش ویلهلم نیچه که در بردارنده‌ی مهم‌ترین وجه‌های فلسفیِ فیلسوف است. کتابِ "اراده معطوف به قدرت" در زمانِ زندگانیِ نیچه، آماده‌ی چاپ نشد و متاسفانه پس از مرگ وی و به کوششِ خواهرِ فیلسوف، در دو مرحله گردآوری ش ...

                                               

اصل خاک

اصل خاک یکی از شیوه‌های اعطای تابعیت است که بر اساس آن هر فردی که در قلمرو یا سرزمین یک کشور متولد می‌شود تابعیت یا شهروندی آن کشور را هم دریافت می‌کند. اصل خاک بیشتر در کشورهای مهاجرپذیر مورد اقبال واقع شده‌است کشورهایی که به کنوانسیون کاهش بی‌ت ...

                                               

اصل خون

اصل خون شیوه‌ای از اعطای تابعیت است که بر اساس آن ملیت هر شخص بر اساس ملیت یک یا هردوی والدین او تعیین می‌شود. این شهروندی یا تابعیت گاهی بر اساس اقوام فرهنگی یا اقلیت‌های اجتماعی نیز تعریف می‌گردد. اصل خون در مقابل اصل خاک قرار می‌گیرد که دیگر ش ...

                                               

این‌همانی

این‌همانی یا "اصل هو هویت" در فلسفه چنان‌که ابن سینا و برخی دیگر نامیده‌اند یعنی این اصل که هر چیزی خودش، خودش است. این همانی از جمله فطریات است و به گفته ابن سینا فطریات قضایایی هستند که اولاً تصور موضوع‌ و محمول برای تصدیق کفایت نمی‌کند و به بر ...

                                               

بازدارنده

بازدارنده باز دارنده، مانع)، درفلسفه عایق چیزی است که فکر و اراده را از اشتغالات داخلی یا خارجی بازدارد. بازدارنده‌های از دهر، اشتغالات و حوادث در زمان هست. بازدارنده‌های نمو، علت‌هائی است که موجود زنده را از رسیدن به کمال خاص نوع خود بازمی‌دارد. ...

                                               

پراکسیس

پراکسیس به معنی جد و جهد طبیعی یا نفسانی‌ای است که منتهی به حصول نتیجه گردد. پراکسیس را به معنی کیفیت وجود نیز به کار برده‌اند و در این مورد از آن به ملکه یا عادت تعبیر می‌کنند. سارتر گوید: عمل کاشف وجود است، و موضوع بحث ما عمل است، از این جهت که ...

                                               

ترکیب (اشیا)

اشیای مرکب اشیای کلّی هستند که با اجزایشان به وقوع می‌پیوندند. اگر هستی‌شناسی بخواهد اجسام ترکیبی را مجاز بداند، باید مشخص کند که مجموعه اشیاء به عنوان اجزای تشکیل دهنده یک کل در نظر گرفته می‌شوند. جزءشناسی، مطالعه روابط بین اجزاء و کلشان، جزئیات ...

                                               

تسلسل

تسلسل یک سری از گزاره‌ها است که از این ناشی می‌شود که درستی گزاره P 1 نیازمند پشتوانه گزاره P 2 ، درستی گزاره P 2 نیازمند پشتوانه گزاره P 3 ، و الی آخر باشد، تا بی‌نهایت. میان تسلسل‌هایی که "معیوب" هستند و آن‌هایی که این طور نیستند تمایز قائل شده ...

                                               

تعارض (فلسفه)

تعارض در فلسفه عبارت است از تناقض بین قوانین یا اصول، هنگام کاربرد آنها در امور جزئی. در اصطلاح کانت، تعارض عبارت است از تنازع یا تناقض بین قوانین عقل محض. اگر عقل اضطرارا به این تعارضات کشانده شود، نتیجه آن، خلط تصورات یا بحث از مطلق در قالب امو ...

                                               

تولید میل

تولید میل یا ماشین میل اصطلاحی است که توسط ژیل دلوز و فلیکس گاتاری در کتاب ضد ادیپ ابداع شده‌است. دلوز و گاتاری در صورتبندی این مفهوم، با نقد مفهوم میل در روانکاوی فرویدی، تحت تأثیر نظریه اراده معطوف به قدرت نیچه بوده‌اند و در واقع تعبیر جدیدی از ...

                                               

جینگ (فلسفه)

جان بُخاری چی 氣 بالتناوب صعود و نزول می‌کنند، و در صعود بذروجود، آگاهی معطوف به جینگ 精 شده یعنی برگرداندن جان گریخته به جای اولش و متعاقب آن دسترسی به عقلِ آسمانی وجود میسور است. این بازگشتن به ریشه جینگ 精، مترتب آرامش و نشان دهنده به مقصود رس ...

                                               

چی

چی در فرهنگ سنتی چین بخش فعال و زنده‌ای‌ست که در هر موجود زنده‌ای وجود دارد. این واژه در کره‌ای گی و در ژاپنی کی تلفظ می‌شود. چی معمولاً به انرژی حیاتی ترجمه می‌شود و معادل تحت‌اللفظی آن هَوا و نَفَس است. تقویت و تمرکز بر جریان چی در بدن یکی از م ...

                                               

دو اصلی

دو اصلی و این لفظ مشتق از Duo به معنی دو است. عبارت است از قول به اینکه اصول و مبادی وجود که می‌توان تمام اشیاء را به آنها تأویل کرد، دو اصل است. مثل دوگانگی واحد و ماده یا دوگانگی واحد و غیر متناهی نزد فیثاغورسیان یا دوگانگی جهان مثل و جهان محسو ...

                                               

روش اثبات

روش اثبات در علم و فلسفه راه مشخص از فعالیت منطقی است برای تعیین درستی یا نادرستی یک گزاره. روشهای اثبات مختلفی وجود دارد که مهمترین آن‌ها از این قرار است: برهان عقلی به روش‌های عقلی مختلف سعی در اثبات داریم. روشهایی چون قیاس روشی عقلی است که سعی ...

                                               

سراسربین

ساختار سراسربین در واقع گونه ویژه‌ای از معماری بود که اواخر سده هجدهم توسط فیلسوف فایده‌گرای انگلیسی جرمی بنتام طراحی شد تا به زندان‌بان‌ها اجازه دهد که تمامی زندانی‌ها را زیر نظارت خود داشته باشد بدون این‌که آن‌ها بتوانند مطمئن شوند که در کدام ل ...

                                               

عدالت توزیعی

عدالت توزیعی به ادراک عدالت از تخصیص منابع مربوط می‌شود. این نوع عدالت، بر ستاده‌ها ، قوانین تخصیص‌دهنده‌یِ منابع و پایگاه اجتماعی افراد تاکید دارد. عدالت توزیعی بر ادراک عادلانه بودن دریافتی‌های یک شخص در مبادلات اجتماعی، دلالت دارد. "عدالت توزی ...

                                               

عدم قطعیت (فلسفه)

عدم قطعیت نقیض حتمیت یا قطعیت و جبر علمی است و عبارت است از اعتقاد به اینکه پدیدارهای طبیعی و انسانی تابع قانون و نظام نیست. عدم قطعیت غیر قطعیت بر دو قسم است: ۱- عدم قطعیت ذهنی که عبارت است از اعتقاد به اینکه عقل نمی‌تواند از حوادث طبیعت خبر دهد ...

                                               

عقل فعال

عقل فعال یکی از عقول عشره است. حکما براساس دلایلی معتقدند که در باطن جهان، موجودی واسطه قرار دارد که هم به ذات خود، شعور دارد و خویش را درک می‌کند و هم به علت خویش و هم به معلولات خود این موجود در هیچ ماده و جسمی حلول ندارد و به هیچ پیکری تعلق ند ...

                                               

علل اربعه

علل اربعه یا علت‌های چهارگانه ، به چهار علتی گفته می‌شود که به اعتقاد ارسطو علل اصلی در طبیعت چیزی است. این چهار علت عبارت‌اند از علت مادی، علت صوری، علت فاعلی و علت غایی. تنها علت فاعلی را می‌توان به معنی سببیتی که امروزه مراد می‌شود دریافت و به ...

Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →